Xét nghiệm STI là cách duy nhất biết chắc bạn có nhiễm hay không, vì nhiều bệnh không có triệu chứng. Bạn nên xét nghiệm khi có bạn tình mới, sau nguy cơ phơi nhiễm, khi có triệu chứng hoặc theo lịch định kỳ nếu nguy cơ cao.
Ai nên xét nghiệm
- Người có bạn tình mới hoặc nhiều bạn tình.
- Sau quan hệ không bảo vệ hoặc sự cố bao cao su.
- Khi có triệu chứng: tiết dịch, loét, tiểu buốt, đau vùng chậu.
- Bạn tình báo mắc STI.
- Trước khi kết hôn hoặc dừng dùng bao cao su với bạn tình cố định.
- Phụ nữ mang thai (HIV, giang mai, viêm gan B và các xét nghiệm khác theo thai kỳ).
- Theo lịch định kỳ nếu nguy cơ cao, ví dụ mỗi 3–6 tháng tùy tư vấn bác sĩ.
Thời điểm xét nghiệm
Mỗi bệnh có “thời gian cửa sổ”: nếu xét nghiệm quá sớm, kết quả có thể âm tính giả. Do đó, bác sĩ có thể hẹn xét nghiệm lại sau một thời gian; xem thời gian cửa sổ xét nghiệm.
Các xét nghiệm thường làm
- HIV: máu (kháng thể/kháng nguyên) hoặc test nhanh.
- Giang mai: máu; xem giang mai.
- Lậu, chlamydia: nước tiểu hoặc dịch phết; xem lậu và chlamydia.
- Viêm gan B, C: máu.
- Herpes: dịch từ tổn thương hoặc máu theo chỉ định.
- HPV, Pap: tầm soát cổ tử cung; xem ung thư cổ tử cung và HPV.
Xét nghiệm ở đâu
- Bệnh viện, phòng khám da liễu, nam khoa, sản phụ khoa.
- Trung tâm kiểm soát bệnh tật và phòng khám xét nghiệm HIV/STI, thường bảo mật, nhiều nơi giá thấp.
- Phòng xét nghiệm uy tín: chọn nơi có giấy phép và quy trình tư vấn rõ ràng.
Hãy hỏi trước về bảo mật thông tin và chi phí.
Chuẩn bị
- Với nước tiểu: nhịn tiểu khoảng 1–2 giờ trước khi lấy mẫu nếu được hướng dẫn.
- Không thụt rửa âm đạo, không bôi thuốc vùng kín ngay trước khi lấy dịch phết.
- Ghi lại triệu chứng, ngày quan hệ nguy cơ, thuốc đang dùng.
- Nói thật với bác sĩ về tiền sử tình dục để chọn đúng xét nghiệm.
Hiểu kết quả
- Âm tính: có thể là không nhiễm hoặc xét nghiệm quá sớm; hỏi bác sĩ có cần làm lại không.
- Dương tính: cần xác nhận và điều trị; đa số STI có thể điều trị hoặc kiểm soát. Hãy báo cho bạn tình để họ cùng xét nghiệm.
Trong lúc chờ kết quả, hãy dùng bao cao su hoặc tránh quan hệ.
Bảo vệ sau xét nghiệm
Dùng bao cao su và tiêm vaccine HPV, viêm gan B; xem nhóm tình dục an toàn và bôi trơn.
Khi nào nên đi khám ngay
Khi có triệu chứng nặng, đau bụng dưới dữ dội, sốt, hoặc nguy cơ HIV trong vòng 72 giờ; xem PEP sau phơi nhiễm HIV.
Câu hỏi thường gặp
Xét nghiệm có bảo mật không? Cơ sở y tế có nghĩa vụ bảo mật thông tin; hãy hỏi trước khi làm.
Có cần nhịn ăn? Phần lớn xét nghiệm STI không cần nhịn ăn, trừ khi bác sĩ yêu cầu kết hợp xét nghiệm khác.
Tóm lại
Xét nghiệm STI định kỳ và đúng thời điểm giúp phát hiện sớm, điều trị hiệu quả và bảo vệ bạn tình. Chọn nơi uy tín, nói thật và theo dõi theo hướng dẫn.
