Thời gian cửa sổ là khoảng thời gian từ lúc phơi nhiễm đến khi xét nghiệm có thể phát hiện nhiễm trùng. Xét nghiệm trong giai đoạn này có thể cho kết quả âm tính dù bạn đã nhiễm, nên cần biết loại xét nghiệm và làm lại đúng lúc.
Vì sao có thời gian cửa sổ
Xét nghiệm tìm kháng thể, kháng nguyên hoặc vật liệu di truyền của vi sinh vật. Sau khi nhiễm, cơ thể cần thời gian để sản xuất kháng thể hoặc để lượng virus đủ cao. Vì vậy mỗi loại xét nghiệm có mốc phát hiện khác nhau.
HIV theo CDC
Các khoảng thời gian dưới đây là ước lượng của CDC (Hoa Kỳ); thực tế có thể khác ở từng người:
- Xét nghiệm NAT (phát hiện virus): khoảng 10 đến 33 ngày sau phơi nhiễm.
- Xét nghiệm kháng nguyên/kháng thể làm tại phòng xét nghiệm (thế hệ 4): khoảng 18 đến 45 ngày.
- Xét nghiệm kháng nguyên/kháng thể bằng que lấy máu đầu ngón tay: khoảng 18 đến 90 ngày.
- Xét nghiệm kháng thể (nhanh) qua máu hoặc dịch miệng: khoảng 23 đến 90 ngày.
Sau khoảng 90 ngày, hầu hết các xét nghiệm HIV hiện hành cho kết quả đáng tin cậy. Nếu bạn nhận được kết quả âm tính trong thời gian cửa sổ, hãy làm lại xét nghiệm sau đúng thời gian bác sĩ tư vấn. Trong thời gian chờ, dùng bao cao su hoặc tránh quan hệ.
Nếu bạn vừa có nguy cơ cao với HIV (trong 72 giờ), đừng chờ làm xét nghiệm, hãy xem PEP sau phơi nhiễm HIV.
Các STI khác (ước lượng chung)
- Chlamydia và lậu: xét nghiệm NAAT thường phát hiện sau khoảng 1 đến 2 tuần; một số hướng dẫn khuyên đợi ít nhất 1 tuần. Xem lậu và chlamydia.
- Giang mai: kháng thể có thể phát hiện sau vài tuần (thường 3 đến 6 tuần), đôi khi lâu hơn; xem giang mai.
- Viêm gan B: HBsAg thường dương tính sau vài tuần đến vài tháng.
- Herpes: xét nghiệm máu có thể mất vài tuần đến vài tháng; xét nghiệm dịch tổn thương làm ngay khi có mụn nước.
- HPV: không có xét nghiệm “cửa sổ” thông thường cho nam; ở nữ, sàng lọc cổ tử cung theo lịch.
Mốc cụ thể có thể khác theo loại xét nghiệm và phòng xét nghiệm; hãy hỏi cơ sở y tế nơi bạn làm.
Kết quả âm tính nghĩa là gì
- Nếu làm sau thời gian cửa sổ và không có phơi nhiễm mới: âm tính đáng tin cậy.
- Nếu làm trong thời gian cửa sổ: cần làm lại.
- Nếu có phơi nhiễm mới sau xét nghiệm: tính lại từ lần phơi nhiễm mới nhất.
Cách tính thời điểm xét nghiệm
- Xác định ngày phơi nhiễm (ngày quan hệ không bảo vệ hay sự cố).
- Hỏi bác sĩ loại xét nghiệm nào phù hợp.
- Ghi lại ngày làm lại.
- Luôn dùng bao cao su cho đến khi có kết quả cuối cùng; xem bao cao su có thật sự an toàn 100%.
Tổng quan thêm ở xét nghiệm STI.
Trong lúc chờ làm lại xét nghiệm, bạn có thể chuẩn bị bao cao su từ nhóm tình dục an toàn và bôi trơn.
Khi nào nên đi khám ngay
Khi có triệu chứng (sốt, phát ban, loét, tiết dịch), hoặc phơi nhiễm HIV trong 72 giờ, đừng chờ hết thời gian cửa sổ mới đến cơ sở y tế.
Câu hỏi thường gặp
Test nhanh tại nhà có đáng tin? Tùy loại và thời điểm; kết quả dương tính cần xác nhận tại cơ sở y tế, kết quả âm tính trong thời gian cửa sổ cần làm lại.
Kết quả âm tính sau 3 tháng đã chắc chắn chưa? Thường đáng tin nếu không có phơi nhiễm mới; hãy hỏi bác sĩ về loại xét nghiệm của bạn.
Tóm lại
Xét nghiệm quá sớm có thể cho kết quả âm tính giả. Biết loại xét nghiệm, thời gian cửa sổ và làm lại đúng hẹn giúp bạn hiểu đúng kết quả.
