Vaccine HPV không chỉ dành cho nữ: tiêm ở nam giúp phòng mụn cóc sinh dục và một số loại ung thư liên quan đến HPV, đồng thời giảm lây cho bạn tình. Vaccine hiệu quả nhất khi tiêm trước khi tiếp xúc với virus.
HPV là gì và vì sao nam giới cần quan tâm
HPV (human papillomavirus) là nhóm virus rất phổ biến, lây qua tiếp xúc da – da vùng sinh dục, quan hệ tình dục. Phần lớn nhiễm HPV tự hết, nhưng một số týp nguy cơ cao có thể gây ung thư: ung thư dương vật, hậu môn, vòm họng – miệng. Các týp nguy cơ thấp (như 6 và 11) gây mụn cóc sinh dục. Bao cao su giảm nhưng không loại trừ hoàn toàn nguy cơ, vì virus có thể ở vùng da không được che.
Khuyến cáo của các tổ chức y tế
- CDC (Hoa Kỳ): khuyến cáo tiêm thường quy ở tuổi 11–12 (có thể bắt đầu từ 9 tuổi) cho cả nam và nữ; tiêm bù cho người chưa tiêm đến hết 26 tuổi. Ở độ tuổi 27–45, quyết định tiêm dựa trên trao đổi với bác sĩ vì lợi ích ít hơn.
- WHO: ưu tiên nhóm nữ 9–14 tuổi nhưng ghi nhận tiêm cho nam là phương án khi nguồn lực cho phép; WHO cũng cho phép lịch ít liều hơn.
- Số liều: thường 2 liều nếu bắt đầu trước 15 tuổi, 3 liều nếu bắt đầu từ 15 tuổi trở lên (theo CDC). Lịch cụ thể phụ thuộc loại vaccine và quy định từng nơi.
Tại Việt Nam, loại vaccine, độ tuổi chỉ định cho nam và giá phụ thuộc vào cơ sở tiêm chủng và quy định hiện hành. Hãy hỏi trực tiếp cơ sở tiêm chủng hoặc bác sĩ.
Lợi ích
- Giảm nguy cơ mụn cóc sinh dục và các tổn thương tiền ung thư do HPV.
- Giảm nguy cơ ung thư liên quan HPV về lâu dài.
- Gián tiếp bảo vệ bạn tình.
Nếu đã quan hệ tình dục thì còn tiêm được không?
Vẫn được. Vaccine không điều trị nhiễm HPV có sẵn, nhưng có thể bảo vệ khỏi những týp bạn chưa nhiễm. Bạn không nhất thiết cần xét nghiệm HPV trước khi tiêm.
Tác dụng phụ và chống chỉ định
Phản ứng thường gặp là đau, đỏ, sưng ở chỗ tiêm, sốt nhẹ, đau đầu, mệt; thường hết sau vài ngày. Phản ứng dị ứng nặng rất hiếm. Không tiêm khi từng dị ứng nặng với vaccine hoặc thành phần của nó; trì hoãn khi đang bệnh nặng; phụ nữ mang thai không được khuyến cáo tiêm. Bác sĩ sẽ sàng lọc trước khi tiêm.
Vaccine không thay thế các biện pháp khác
Vaccine không bảo vệ khỏi mọi týp HPV và không phòng các STI khác. Hãy kết hợp với bao cao su, xét nghiệm STI định kỳ theo nguy cơ, và quan sát bất thường ở vùng kín, xem bệnh lây qua đường tình dục ở nam giới và mụn, ngứa, nổi hạt ở vùng kín nam. Với bạn đời nữ, tham khảo ung thư cổ tử cung và HPV. Các lựa chọn bao cao su có trong nhóm sản phẩm tình dục an toàn.
Khi nào nên đi khám
Hãy gặp bác sĩ hoặc cơ sở tiêm chủng để được tư vấn nếu bạn chưa tiêm và nằm trong nhóm tuổi được khuyến cáo. Đi khám nếu có nốt sần, mụn cóc, vết loét ở vùng sinh dục, hậu môn hoặc loét, đau họng kéo dài, khàn tiếng không rõ nguyên nhân. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ.
Tóm lại
Vaccine HPV giúp nam giới giảm nguy cơ mụn cóc và một số ung thư. Tiêm càng sớm càng hiệu quả, và hỏi bác sĩ để biết lịch tiêm phù hợp.
