Cả thừa cân, béo phì lẫn thiếu cân đều có thể làm giảm khả năng thụ thai, vì ảnh hưởng đến nội tiết, rụng trứng và chất lượng tinh trùng. Điều chỉnh dần dần về mức cân nặng hợp lý, thường chỉ cần giảm hoặc tăng một phần nhỏ, đã có thể cải thiện đáng kể.
BMI và cách hiểu cho người châu Á
Chỉ số khối cơ thể (BMI) bằng cân nặng (kg) chia cho bình phương chiều cao (m). Theo phân loại thường dùng cho người châu Á, trong đó có Việt Nam, BMI dưới 18,5 là thiếu cân, từ 18,5 đến dưới 23 là bình thường, từ 23 đến dưới 25 là thừa cân và từ 25 trở lên là béo phì. BMI chỉ là công cụ sàng lọc; vòng eo và thành phần cơ thể cũng quan trọng.
Thừa cân, béo phì và người nữ
Mỡ thừa làm tăng estrogen và đề kháng insulin, có thể làm rụng trứng thưa hoặc không đều, giảm đáp ứng điều trị hiếm muộn và tăng nguy cơ sảy thai, tiểu đường thai kỳ, tăng huyết áp thai kỳ. Giảm khoảng 5% đến 10% cân nặng thường đủ để cải thiện chu kỳ và rụng trứng ở nhiều người, đặc biệt người có buồng trứng đa nang; xem PCOS có thai được không.
Thiếu cân và người nữ
Cân nặng quá thấp, tập luyện cường độ rất cao hoặc ăn quá ít có thể làm cơ thể giảm hormone sinh sản, khiến kinh thưa hoặc mất kinh. Tăng cân dần và ăn đủ năng lượng thường giúp chu kỳ trở lại. Nếu bạn có dấu hiệu rối loạn ăn uống, hãy tìm sự hỗ trợ chuyên môn.
Cân nặng và người nam
Béo phì liên quan đến giảm testosterone, giảm chất lượng tinh trùng và rối loạn cương. Thiếu cân nghiêm trọng cũng có thể ảnh hưởng. Duy trì cân nặng hợp lý là một trong những thay đổi lối sống hữu ích; xem tinh trùng yếu: nguyên nhân và cách cải thiện.
Cách điều chỉnh an toàn
Đặt mục tiêu nhỏ và thực tế, ví dụ giảm 0,5 đến 1 kg mỗi tuần nếu thừa cân, ăn cân đối, giảm đồ ngọt và thực phẩm chế biến, vận động khoảng 150 phút mỗi tuần ở mức vừa phải theo khuyến cáo chung của WHO. Tránh ăn kiêng cực đoan, thuốc giảm cân không rõ nguồn gốc, hoặc thực phẩm chức năng giảm cân. Với người có bệnh nền, hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Cân nhắc thêm chế độ ăn ở bài dinh dưỡng cho nam và nữ khi muốn có con.
Đừng để cân nặng thành áp lực. Việc nhấn mạnh quá mức vào cân nặng có thể gây căng thẳng và xấu hổ. Mục tiêu là sức khỏe tốt hơn, không phải hoàn hảo. Nhiều người vẫn có thai ở mọi mức cân nặng; điều quan trọng là bạn thực hiện từng bước phù hợp và được hỗ trợ.
Khi nào nên đi khám
Chu kỳ rất thưa hoặc mất kinh, thay đổi cân nặng nhiều không rõ lý do, chưa có thai sau 12 tháng (6 tháng nếu từ 35 tuổi). Bài này không thay thế tư vấn bác sĩ.
Tóm lại
Cân nặng hợp lý hỗ trợ rụng trứng, chất lượng tinh trùng và thai kỳ khỏe mạnh. Điều chỉnh dần và có hỗ trợ khi cần. Nếu chưa muốn có thai, bao cao su là lựa chọn; xem nhóm bao cao su.
