Phần lớn nốt nhỏ ở dương vật là lành tính, như hạt Fordyce hay viêm nang lông, nhưng một số là dấu hiệu bệnh lây qua đường tình dục và cần khám. Đừng tự nặn hay bôi thuốc không rõ nguồn gốc.
Những nguyên nhân lành tính thường gặp
- Hạt Fordyce: các chấm nhỏ trắng hoặc vàng nhạt, đều, không đau, không ngứa, là tuyến bã nhờn nhìn thấy được, không lây và không cần điều trị.
- Sẩn ngọc dương vật (pearly penile papules): các nốt nhỏ màu da hoặc trắng, xếp hàng quanh viền quy đầu; lành tính, không lây.
- Viêm nang lông: nốt đỏ nhỏ, đôi khi có mủ quanh chân lông, nhất là sau cạo hoặc nhổ lông; thường tự hết nếu giữ sạch, khô và không cạo trong vài ngày.
- Mụn bọc, u nang bã: cục nhỏ dưới da, có thể đau nếu viêm. Không nên nặn.
- Viêm da tiếp xúc, kích ứng: đỏ, ngứa, bong tróc sau khi dùng xà phòng mới, bao cao su latex, gel, nước giặt.
Những dấu hiệu cần nghĩ đến bệnh lây qua đường tình dục
- Mụn cóc sinh dục (do HPV): nốt sần mềm, gồ, có thể thành chùm như súp lơ. Xem tiêm ngừa HPV cho nam.
- Herpes sinh dục: nhóm mụn nước nhỏ, vỡ thành vết loét đau, thường kèm nóng rát trước đó.
- Giang mai: vết loét đơn độc, nền cứng, thường không đau, có thể tự lành nhưng bệnh vẫn tiến triển.
- U mềm lây: nốt nhỏ tròn, bóng, lõm giữa.
- Nấm, viêm quy đầu: đỏ, ngứa, có lớp trắng, xem nấm Candida ở nam giới.
Không thể phân biệt chắc chắn chỉ bằng quan sát, vì vậy hãy để bác sĩ khám. Xem bệnh lây qua đường tình dục ở nam giới.
Vì sao không nên tự chẩn đoán qua ảnh hoặc mạng
Hình ảnh trên mạng rất dễ gây hiểu lầm: cùng một nốt có thể do nhiều nguyên nhân, và nhiều bệnh lây qua đường tình dục trông giống các nốt lành tính. Tự ngoáy, đốt, bôi axit hoặc thuốc trị mụn cóc không rõ nguồn có thể gây bỏng, sẹo và nhiễm trùng. Cách an toàn nhất là chụp lại vị trí nốt (để theo dõi thay đổi theo thời gian) và đưa cho bác sĩ xem. Nếu bạn lo ngại sau quan hệ không bảo vệ, việc xét nghiệm sớm giúp bạn yên tâm hơn nhiều so với tự đoán.
Chăm sóc tại nhà an toàn
- Rửa nhẹ bằng nước ấm, lau khô, mặc quần lót cotton thoáng.
- Nếu dùng dung dịch vệ sinh, chọn loại dịu nhẹ, không mùi và thử trước, tham khảo sản phẩm vệ sinh dành cho nam. Các sản phẩm này chỉ hỗ trợ vệ sinh, không điều trị nốt hay bệnh.
- Không nặn, cậy, cạo vùng đang viêm; không dùng cồn, axit, kem steroid khi chưa hỏi bác sĩ.
- Tạm ngưng quan hệ nếu có vết loét, mụn nước hoặc nghi lây nhiễm.
- Nếu nghi dị ứng latex, hỏi bác sĩ về bao cao su chất liệu khác.
Khi nào nên đi khám
Hãy đi khám sớm nếu nốt mới xuất hiện sau quan hệ không bảo vệ, có vết loét, mụn nước, nốt tăng nhanh hoặc chảy máu, đau, sốt, nổi hạch bẹn, tiết dịch niệu đạo, hoặc nốt không hết sau 2–3 tuần. Bác sĩ da liễu hoặc nam khoa là lựa chọn phù hợp. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ.
Tóm lại
Hạt Fordyce và viêm nang lông thường lành tính. Nhưng vết loét, mụn nước, nốt sần mới cần được khám, đừng tự điều trị.
