Không có thực phẩm hay “bài thuốc” nào đảm bảo có thai, nhưng chế độ ăn đa dạng, cân đối, giữ cân nặng hợp lý và hạn chế rượu, thuốc lá giúp tăng cơ hội thụ thai cho cả nam và nữ. Quan trọng hơn là ăn đều, không kiêng khem cực đoan.
Nguyên tắc ăn uống chung
Các hướng dẫn dinh dưỡng của WHO và NHS cho giai đoạn chuẩn bị mang thai nhấn mạnh sự đa dạng: nhiều rau và trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đạm từ cá, thịt nạc, trứng, đậu, sữa và các sản phẩm từ sữa, và ít thực phẩm chế biến sẵn nhiều đường, muối, chất béo bão hòa. Ăn đủ bữa và uống đủ nước.
Với phụ nữ
Ngoài axit folic, hãy đảm bảo đủ sắt (thịt đỏ, đậu, rau lá xanh), canxi, i-ốt và vitamin D qua chế độ ăn, và hỏi bác sĩ nếu có thiếu máu hoặc thiếu chất. Nên tránh dùng vitamin A liều cao và gan động vật dùng nhiều trong thời gian chuẩn bị và mang thai, vì có thể gây hại. Giới hạn caffeine, thường khuyên không quá khoảng 200 mg mỗi ngày (khoảng hai tách cà phê) khi mang thai. Hạn chế rượu: theo tư vấn phổ biến, an toàn nhất là không uống khi đang cố có thai. Xem axit folic trước và trong thai kỳ.
Với nam giới
Chế độ ăn giàu rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, cá và hạt có liên quan với chất lượng tinh dịch tốt hơn trong nhiều nghiên cứu quan sát, dù chưa chứng minh nhân quả. Hạn chế rượu nhiều, thuốc lá và thực phẩm chế biến sẵn. Tinh trùng mất khoảng ba tháng để hình thành, nên thay đổi lối sống cần thời gian để phát huy; xem tinh trùng yếu: nguyên nhân và cải thiện lối sống.
Cân nặng
Cả thiếu cân lẫn thừa cân đều có thể ảnh hưởng rụng trứng và chất lượng tinh trùng. Giảm cân dần dần nếu thừa cân, tăng cân hợp lý nếu quá gầy, thay vì ăn kiêng khắc nghiệt. Xem cân nặng và khả năng thụ thai.
Thực phẩm chức năng: cần thận trọng
Nhiều sản phẩm quảng cáo tăng khả năng sinh sản không có bằng chứng đủ mạnh. Hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng, nhất là những sản phẩm có vitamin liều cao hoặc thảo dược. Không có thực phẩm hay viên uống nào thay thế việc khám nếu bạn chưa có thai sau thời gian dài.
Khi nào nên đi khám
Nếu chu kỳ rất không đều, chưa có thai sau 12 tháng (hoặc 6 tháng nếu từ 35 tuổi), hoặc bạn có bệnh nền như tiểu đường, bệnh tuyến giáp, hãy đi khám. Bài này không thay thế tư vấn bác sĩ.
Tóm lại
Ăn đa dạng và cân đối, bổ sung axit folic, hạn chế rượu và thuốc lá, giữ cân nặng hợp lý và thận trọng với thực phẩm chức năng. Nếu chưa muốn có thai, bao cao su vẫn là lựa chọn; xem nhóm bao cao su.
