Axit folic (vitamin B9) giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh ở thai nhi như tật nứt đốt sống. Khuyến cáo phổ biến là 400 microgam mỗi ngày, bắt đầu trước khi thụ thai và tiếp tục hết 12 tuần đầu thai kỳ; một số người cần liều cao hơn theo chỉ định của bác sĩ.
Axit folic làm gì
Ống thần kinh hình thành rất sớm, trong những tuần đầu của thai kỳ, thường trước khi nhiều người biết mình có thai. Bổ sung axit folic từ trước khi thụ thai giúp đảm bảo đủ vitamin này đúng lúc cần thiết. Đây là một trong những khuyến cáo được hỗ trợ nhiều nhất bởi các cơ quan y tế như WHO và NHS.
Liều và thời điểm
Với phần lớn phụ nữ dự định có thai, liều thường được khuyên là 400 microgam (0,4 mg) mỗi ngày, uống từ trước khi thụ thai và tiếp tục đến hết tuần thứ 12. Nếu bạn không dự định có thai nhưng không dùng biện pháp tránh thai đều đặn, bác sĩ cũng có thể gợi ý bổ sung. Hãy mua sản phẩm có ghi rõ hàm lượng và hỏi dược sĩ nếu bạn không chắc.
Ai có thể cần liều cao hơn
Phụ nữ từng có thai bị dị tật ống thần kinh, bị tiểu đường, đang dùng một số thuốc chống co giật, hoặc có chỉ số khối cơ thể cao có thể được bác sĩ kê liều cao hơn nhiều. Đây là liều kê toa, không tự mua dùng. Hãy nói với bác sĩ trước khi có thai.
Nguồn thực phẩm
Folate tự nhiên có trong rau lá xanh đậm, các loại đậu, trái cây họ cam quýt, ngũ cốc nguyên hạt. Một số ngũ cốc được tăng cường axit folic. Tuy nhiên, rất khó đạt đủ chỉ nhờ ăn uống trong giai đoạn quan trọng này, nên các cơ quan y tế vẫn khuyên bổ sung dạng viên. Xem thêm dinh dưỡng khi muốn có con.
Lưu ý an toàn
Axit folic nhìn chung an toàn ở liều khuyến cáo. Dùng liều rất cao kéo dài mà không có chỉ định có thể che dấu thiếu vitamin B12, nên đừng tự tăng liều. Nếu bạn đang dùng thuốc, hãy hỏi bác sĩ về tương tác. Vitamin này không thay thế các biện pháp chuẩn bị khác; xem chuẩn bị mang thai.
Còn nam giới thì sao?. Một số nghiên cứu xem xét vai trò của folate với sức khỏe tinh trùng, nhưng bằng chứng chưa đủ mạnh để có khuyến cáo riêng cho nam giới ngoài chế độ ăn cân bằng. Hãy hỏi bác sĩ nếu bạn quan tâm.
Khi nào nên đi khám
Nếu bạn có tiền sử dị tật ống thần kinh, đang dùng thuốc chống co giật, bị tiểu đường hoặc béo phì, hãy gặp bác sĩ trước khi có thai để được tư vấn liều. Bài này không thay thế tư vấn y tế.
Tóm lại
Bổ sung 400 microgam axit folic mỗi ngày từ trước khi thụ thai đến hết tuần 12 là khuyến cáo phổ biến; người nguy cơ cao cần liều do bác sĩ chỉ định. Trong lúc chuẩn bị, bao cao su là lựa chọn nếu chưa sẵn sàng; xem nhóm bao cao su.
