Khả năng sinh sản của nữ giảm dần theo tuổi, nhanh hơn sau 35 và thấp đáng kể sau 40, chủ yếu do số lượng và chất lượng trứng giảm. Điều này không có nghĩa không thể có thai, nhưng thời gian để có thai thường dài hơn và nguy cơ sảy thai tăng.
Vì sao tuổi ảnh hưởng
Người nữ sinh ra với toàn bộ số trứng mà họ có, số này giảm dần từ trước khi sinh và trong suốt cuộc đời. Cùng với số lượng, chất lượng trứng cũng giảm, nhất là về mặt nhiễm sắc thể, làm tăng nguy cơ thụ thai thất bại, sảy thai và bất thường nhiễm sắc thể ở thai. Các hiệp hội như ACOG nêu rằng khả năng sinh sản giảm nhẹ từ cuối tuổi 20 đến đầu 30, rồi giảm rõ rệt sau 35 và nhanh hơn sau 40.
Con số cụ thể?
Tỷ lệ có thai mỗi chu kỳ ở người khỏe mạnh cao nhất ở tuổi 20 và giảm dần; nhưng mỗi người khác nhau nhiều, và số liệu quần thể không dự đoán chính xác cho từng người. Vì vậy không nên dùng một con số duy nhất để quyết định. Hãy trao đổi với bác sĩ để có ước lượng phù hợp với bạn.
Xét nghiệm dự trữ buồng trứng
AMH và đếm nang noãn thứ cấp qua siêu âm giúp ước lượng dự trữ buồng trứng. Chúng cho biết còn bao nhiêu nang, phần nào dự báo đáp ứng với kích thích buồng trứng, nhưng không dự đoán chắc chắn khả năng có thai tự nhiên hay chất lượng trứng. Kết quả cần được bác sĩ giải thích; xem xét nghiệm đánh giá hiếm muộn.
Nếu muốn có con muộn hơn
Bạn có thể trao đổi về đông lạnh trứng (bảo tồn khả năng sinh sản) với bác sĩ hiếm muộn; kỹ thuật này hiệu quả hơn khi thực hiện ở tuổi trẻ hơn và không đảm bảo thành công. Lối sống lành mạnh, không hút thuốc, cân nặng hợp lý và kiểm soát bệnh nền giúp bảo vệ khả năng sinh sản chung. Xem chuẩn bị mang thai.
Thai kỳ ở tuổi lớn hơn
Thai kỳ ở tuổi trên 35 vẫn thường bình thường, nhưng nguy cơ như tiểu đường thai kỳ, tăng huyết áp, thai bất thường nhiễm sắc thể và sinh mổ tăng lên, nên cần khám thai chăm chút và tư vấn sàng lọc.
Khi nào nên đi khám
Từ 35 tuổi trở lên và đã thử 6 tháng chưa có thai, từ 40 tuổi nên khám sớm hơn nữa; chu kỳ rất không đều, mất kinh, hoặc có bệnh phụ khoa. Bài này không thay thế tư vấn bác sĩ.
Hỏi: Tôi 38 tuổi, có nên đi khám ngay không?
Nên, nếu bạn muốn có con. Ở tuổi này, thời gian là yếu tố quan trọng nên bác sĩ thường khuyên đánh giá sau 6 tháng cố gắng thay vì 12 tháng, và nhiều người bắt đầu sớm hơn nếu có yếu tố nguy cơ như chu kỳ không đều hoặc bệnh phụ khoa.
Hỏi: Có thể làm gì để “giữ” trứng tốt?
Không có cách đã được chứng minh để đảo ngược sự lão hóa của trứng, nhưng bạn có thể tránh các yếu tố làm tổn hại thêm như thuốc lá, rượu, béo phì, đồng thời kiểm soát bệnh nền và khám định kỳ.
Tóm lại
Khả năng sinh sản của nữ giảm theo tuổi, nhất là sau 35, nhưng khác nhau ở mỗi người. Hãy khám sớm nếu muốn có con và đang ở tuổi lớn hơn. Nếu chưa muốn có thai, vẫn cần biện pháp tránh thai; xem nhóm bao cao su và tránh thai ở tuổi trên 35 và 40.
