Viêm gan B là bệnh nhiễm virus gan có thể lây qua quan hệ tình dục không bảo vệ. Có vaccine rất hiệu quả, và đây là cách phòng bệnh tốt nhất. Theo WHO, viêm gan B mạn tính có thể dẫn đến xơ gan và ung thư gan nếu không theo dõi.
Virus lây thế nào
- Qua máu, tinh dịch, dịch âm đạo trong quan hệ tình dục.
- Qua dùng chung kim tiêm, vật dụng dính máu (bàn chải, dao cạo, dụng cụ xăm không vô trùng).
- Từ mẹ sang con khi sinh.
Virus không lây qua ôm, bắt tay, dùng chung bát đũa thông thường, ho hay hắt hơi.
Triệu chứng
Nhiều người, đặc biệt là trẻ nhỏ, không có triệu chứng. Khi có, thường là mệt, chán ăn, buồn nôn, đau bụng, nước tiểu sẫm màu, vàng da vàng mắt. Phần lớn người lớn nhiễm cấp sẽ khỏi hoàn toàn; một số tiến triển mạn tính, nguy cơ cao hơn nếu nhiễm lúc nhỏ.
Xét nghiệm
Xét nghiệm máu như HBsAg, anti-HBs, anti-HBc cho biết bạn đang nhiễm, đã miễn dịch hay chưa nhiễm. Hỏi bác sĩ cách đọc kết quả. Nên xét nghiệm trước khi tiêm vaccine nếu chưa biết tình trạng, và xét nghiệm cho bạn tình của người nhiễm.
Vaccine viêm gan B
Vaccine thường gồm 3 liều (một số lịch khác), an toàn và hiệu quả cao. WHO khuyến cáo tiêm cho trẻ sơ sinh và người lớn chưa miễn dịch, đặc biệt người có nguy cơ như có nhiều bạn tình, bạn tình của người nhiễm, nhân viên y tế. Hỏi bác sĩ lịch tiêm phù hợp.
Phòng lây qua quan hệ tình dục
- Tiêm vaccine cho cả hai.
- Dùng bao cao su đúng cách; xem bao cao su có thật sự an toàn 100%.
- Bạn tình của người nhiễm nên xét nghiệm và tiêm nếu chưa miễn dịch.
- Không dùng chung dao cạo, bàn chải đánh răng, kim tiêm.
Sống chung với viêm gan B mạn
Cần khám định kỳ, theo dõi men gan, siêu âm gan. Một số người cần dùng thuốc kháng virus. Tránh rượu bia, không tự dùng thuốc nam, thực phẩm chức năng khi chưa hỏi bác sĩ. Phụ nữ mang thai nhiễm viêm gan B cần theo dõi để phòng lây cho con, trẻ sơ sinh được tiêm vaccine và có thể kèm globulin miễn dịch ngay sau sinh.
Mối liên hệ với các STI khác
Cùng với HIV, giang mai, HPV… viêm gan B thuộc nhóm nên cân nhắc tầm soát khi có nguy cơ; xem xét nghiệm STI và các bệnh lây qua đường tình dục.
Bên cạnh vaccine, bạn có thể tham khảo bao cao su trong nhóm tình dục an toàn và bôi trơn.
Khi nào nên đi khám
Khi có vàng da, mệt kéo dài, đau vùng gan, nước tiểu sẫm, hoặc bạn tình báo nhiễm viêm gan B; khi muốn tiêm phòng hoặc tìm hiểu tình trạng miễn dịch.
Câu hỏi thường gặp
Đã tiêm vaccine có cần xét nghiệm lại không? Có thể kiểm tra kháng thể sau tiêm theo chỉ định, nhất là người nguy cơ cao.
Viêm gan B có lây qua nụ hôn không? Nguy cơ rất thấp qua hôn bình thường, nhưng tránh hôn khi có chảy máu miệng; hỏi bác sĩ.
Tóm lại
Viêm gan B có thể lây qua quan hệ tình dục nhưng phòng được bằng vaccine, bao cao su và xét nghiệm. Người nhiễm mạn cần theo dõi định kỳ để bảo vệ gan.
