HPV là nhóm virus rất phổ biến lây qua tiếp xúc da kề da. Một số týp (như 6 và 11) gây sùi mào gà (mụn cóc sinh dục), một số týp khác (như 16 và 18) liên quan đến ung thư cổ tử cung và một số ung thư khác. Có vaccine phòng ngừa hiệu quả.
HPV phổ biến thế nào
Phần lớn người hoạt động tình dục sẽ nhiễm HPV vào một thời điểm nào đó, và hầu hết đào thải virus tự nhiên trong vòng một đến hai năm, theo CDC. Chỉ một số ít nhiễm kéo dài dẫn đến biến đổi tế bào hoặc mụn cóc.
Sùi mào gà
- Biểu hiện: các khối nhỏ mềm, nhô lên, màu hồng hoặc da, mọc đơn lẻ hoặc thành chùm ở vùng sinh dục, hậu môn, đôi khi ở miệng. Có thể ngứa nhẹ, nhưng thường không đau.
- Cách lây: quan hệ âm đạo, hậu môn, miệng và tiếp xúc da kề da. Có thể lây khi bạn tình không có biểu hiện.
- Điều trị: bác sĩ có thể bôi thuốc, đốt lạnh, đốt điện, laser hoặc phẫu thuật. Điều trị làm mất tổn thương nhưng không tiêu diệt virus nên có thể tái phát. Không tự bôi hóa chất hoặc cắt.
HPV nguy cơ cao và ung thư
HPV nguy cơ cao thường không triệu chứng, nhưng nếu nhiễm kéo dài có thể gây biến đổi tế bào cổ tử cung và dẫn đến ung thư sau nhiều năm. Tầm soát bằng xét nghiệm Pap, HPV DNA giúp phát hiện sớm; xem ung thư cổ tử cung và HPV. Ở nam giới, HPV có thể liên quan ung thư dương vật, hậu môn và họng, nhưng hiếm hơn.
Vaccine HPV
Vaccine HPV, như loại 9 týp, bảo vệ chống các týp gây phần lớn sùi mào gà và ung thư cổ tử cung. WHO và CDC khuyến cáo tiêm cho trẻ từ khoảng 9 đến 14 tuổi (thường 1 đến 2 liều) và người lớn đến một độ tuổi nhất định theo chỉ định của bác sĩ. Vaccine hiệu quả nhất khi tiêm trước khi tiếp xúc với HPV, nhưng vẫn có lợi cho nhiều người đã hoạt động tình dục. Hỏi bác sĩ về lịch phù hợp với bạn.
Phòng ngừa
- Tiêm vaccine.
- Dùng bao cao su: giảm nguy cơ nhưng không loại trừ vì virus có ở vùng da không được che.
- Tầm soát ung thư cổ tử cung theo hướng dẫn.
- Không hút thuốc, vì hút thuốc làm tăng nguy cơ ung thư liên quan HPV.
Xem bao cao su có thật sự an toàn 100%.
Thông báo với bạn tình
Nếu bạn bị sùi mào gà, hãy trao đổi với bạn tình. HPV rất phổ biến, nên nhiều người có thể đã nhiễm mà không biết; điều quan trọng là cùng đi khám và có kế hoạch phòng ngừa.
Bên cạnh vaccine, bạn có thể tham khảo bao cao su trong nhóm tình dục an toàn và bôi trơn.
Khi nào nên đi khám
Khi thấy khối u, mụn cóc ở vùng kín, hậu môn; chảy máu bất thường; hoặc đến tuổi tầm soát cổ tử cung. Tổng quan thêm ở các bệnh lây qua đường tình dục.
Câu hỏi thường gặp
Tiêm vaccine rồi còn cần bao cao su không? Vaccine không bảo vệ mọi týp HPV và các STI khác; vẫn nên dùng bao cao su.
Nam giới có cần tiêm HPV không? Nhiều hướng dẫn khuyến cáo cho cả nam; hỏi bác sĩ.
Tóm lại
HPV rất phổ biến và phần lớn tự khỏi. Vaccine, tầm soát, bao cao su và điều trị đúng chỉ định giúp phòng sùi mào gà và ung thư liên quan.
