Nhiều hiểu lầm về tránh thai có thể dẫn đến mang thai ngoài ý muốn: ví dụ, có thể có thai ngay lần đầu, đi tiểu hay rửa sau quan hệ không ngừa thai, và thuốc tránh thai khẩn cấp không phải thuốc phá thai. Thông tin đúng giúp bạn quyết định tốt hơn.
“Lần đầu quan hệ thì không có thai”
Sai. Có thể có thai ngay lần đầu quan hệ, vì rụng trứng không báo trước. Chỉ cần quan hệ trong cửa sổ dễ thụ thai mà không dùng biện pháp, nguy cơ có thai là có thật.
“Đứng, nhảy, đi tiểu hoặc rửa sau quan hệ sẽ ngừa thai”. Sai. Tinh trùng đi vào cổ tử cung trong vài phút; tiểu tiện, rửa hoặc thụt rửa không ngăn được và thụt rửa còn có hại. Đi tiểu sau quan hệ chỉ giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn tiết niệu.
“Xuất tinh ngoài là an toàn”. Không đáng tin. Tỷ lệ thất bại khoảng 20 trên 100 phụ nữ mỗi năm theo cách dùng thông thường; xem xuất tinh ngoài: hiệu quả thực sự và rủi ro.
“Thuốc tránh thai gây vô sinh hoặc tích độc”
Không có bằng chứng thuốc tránh thai gây vô sinh vĩnh viễn; khả năng có thai thường trở lại sau khi ngừng, dù có thể cần vài tháng. Không cần nghỉ thuốc định kỳ “cho cơ thể thải độc”. Thuốc có tác dụng phụ và chống chỉ định riêng, nên hãy hỏi bác sĩ; xem tác dụng phụ của thuốc tránh thai.
“Thuốc tránh thai khẩn cấp là thuốc phá thai”. Sai. Thuốc khẩn cấp ngăn hoặc trì hoãn rụng trứng và không làm gián đoạn thai đã làm tổ. Tuy vậy, nó kém hiệu quả hơn biện pháp thường xuyên.
“Đang cho con bú, chưa có kinh thì không có thai”
Chỉ đúng nếu đáp ứng cả ba điều kiện của LAM (bé dưới 6 tháng, chưa có kinh, bú mẹ hoàn toàn). Nếu không, rụng trứng có thể quay lại trước kỳ kinh đầu; xem tránh thai sau sinh và khi cho con bú.
“Dùng hai bao cao su an toàn hơn”. Sai. Hai bao chồng nhau có thể tăng ma sát và dễ rách. Hãy dùng một bao đúng cỡ.
“Ngày sau kỳ kinh là an toàn tuyệt đối”. Không. Nếu chu kỳ ngắn, rụng trứng có thể sớm, và tinh trùng sống đến 5 ngày. Xem tính ngày an toàn.
Khi nào nên đi khám
Khi bạn không chắc chọn biện pháp nào, quên thuốc, trễ kinh sau quan hệ không bảo vệ, hoặc có dấu hiệu bệnh lây qua đường tình dục. Bài này không thay thế tư vấn bác sĩ.
Hỏi: Làm sao biết thông tin nào đáng tin?
Hãy ưu tiên nguồn từ cơ quan y tế như WHO, CDC, NHS, Bộ Y tế, hoặc từ bác sĩ, nhân viên tư vấn kế hoạch hóa gia đình. Cảnh giác với quảng cáo hứa hẹn “tránh thai 100%”, “không cần dùng bao” hoặc các mẹo truyền miệng chưa có bằng chứng.
Hỏi: Có biện pháp tránh thai nào an toàn tuyệt đối không?
Không có biện pháp nào hiệu quả tuyệt đối trừ việc không quan hệ tình dục. Triệt sản, que cấy và vòng tránh thai có hiệu quả rất cao, còn bao cao su có thêm lợi ích phòng bệnh. Kết hợp hai biện pháp nếu bạn muốn an tâm hơn.
Tóm lại
Đừng dựa vào mẹo dân gian; hãy chọn biện pháp có hiệu quả được chứng minh và dùng đúng cách. Bao cao su là lựa chọn dễ tìm và giúp phòng bệnh; xem nhóm bao cao su.
