Rụng trứng có thể trở lại trước lần có kinh đầu tiên sau sinh, nên bạn có thể có thai ngay cả khi chưa có kinh. Nhiều phương pháp phù hợp khi cho con bú, như bao cao su, vòng, que cấy và thuốc chỉ chứa progestogen; thuốc kết hợp thường nên tránh trong vài tuần đầu.
Khả năng có thai sau sinh
Ở người không cho con bú, rụng trứng có thể trở lại sau khoảng 4 đến 6 tuần. Khi cho con bú, thời gian có thể kéo dài hơn nhưng khó dự đoán. Vì rụng trứng xảy ra trước kỳ kinh đầu, bạn có thể thụ thai mà không biết. Khoảng cách giữa các lần sinh theo khuyến cáo của WHO là ít nhất 24 tháng sau sinh sống để giảm nguy cơ cho mẹ và bé.
Phương pháp cho con bú vô kinh (LAM)
LAM có thể là biện pháp tạm thời hiệu quả cao nếu đáp ứng cả ba điều kiện: bé dưới 6 tháng tuổi, mẹ chưa có kinh trở lại, và bé bú mẹ hoàn toàn hoặc gần hoàn toàn (cả ngày lẫn đêm). Khi một trong các điều kiện không còn đúng, cần chuyển sang biện pháp khác.
Các lựa chọn khác
- Bao cao su: dùng ngay khi quan hệ lại, không ảnh hưởng sữa. Âm đạo có thể khô hơn khi cho con bú; gel gốc nước thường hữu ích.
- Thuốc chỉ progestogen, que cấy, thuốc tiêm: thường phù hợp khi cho con bú theo tư vấn của bác sĩ.
- Vòng tránh thai: có thể đặt sau sinh theo thời điểm bác sĩ tư vấn.
- Thuốc kết hợp có estrogen: thường không khuyến cáo trong khoảng 6 tuần đầu sau sinh và có thể ảnh hưởng lượng sữa; nên hỏi bác sĩ.
So sánh các lựa chọn ở bài tổng quan các biện pháp tránh thai.
Khô và đau khi quan hệ sau sinh
Do nồng độ estrogen thấp khi cho con bú, âm đạo có thể khô và nhạy cảm. Dùng gel bôi trơn gốc nước đủ lượng, dành thời gian khởi động, và nếu đau kéo dài hãy nói với bác sĩ; xem đau khi quan hệ ở phụ nữ.
Khi nào quan hệ lại được
Không có thời điểm cố định; nhiều bác sĩ khuyên chờ vài tuần cho vết rách hoặc vết mổ lành và sản dịch hết, nhưng quan trọng là bạn thấy sẵn sàng và thoải mái. Hãy hỏi bác sĩ ở lần khám sau sinh.
Khi nào nên đi khám
Ra máu nhiều hoặc kéo dài, sốt, đau bụng dưới dữ dội, đau khi quan hệ kéo dài, hoặc nghi ngờ có thai sớm sau sinh. Bài này không thay thế tư vấn bác sĩ.
Hỏi: Chưa có kinh trở lại thì có thể có thai không?
Có. Rụng trứng đến trước kỳ kinh đầu, nên bạn có thể có thai mà chưa kịp có kinh lại. Nếu bạn không đáp ứng đủ điều kiện của LAM, hãy dùng biện pháp tránh thai ngay.
Hỏi: Biện pháp tránh thai có làm giảm sữa không?
Các phương pháp không chứa estrogen như bao cao su, vòng, que cấy, thuốc progestogen thường không làm giảm sữa đáng kể. Thuốc chứa estrogen có thể ảnh hưởng đến lượng sữa, nên thường hoãn đến khi bé lớn hơn theo tư vấn của bác sĩ.
Tóm lại
Hãy chọn biện pháp tránh thai ngay từ đầu sau sinh vì rụng trứng có thể trở lại sớm. Bao cao su là lựa chọn dễ bắt đầu ngay; xem nhóm bao cao su và gel bôi trơn.
