Triệt sản nữ là phẫu thuật làm tắc hoặc cắt ống dẫn trứng để không thể có thai, và nên được xem là vĩnh viễn. Hiệu quả cao nhưng không phòng được bệnh lây qua đường tình dục; chỉ nên quyết định khi bạn chắc chắn không muốn có thêm con.
Triệt sản nữ là gì
Bác sĩ làm tắc, thắt, cắt hoặc bịt ống dẫn trứng để trứng không gặp được tinh trùng. Có thể làm qua nội soi hoặc cùng lúc với mổ lấy thai. Thủ thuật không ảnh hưởng đến hormone, kinh nguyệt hay ham muốn.
Hiệu quả
Theo WHO, tỷ lệ thất bại dưới 1 trên 100 phụ nữ trong năm đầu (khoảng 0,5), và rất ít người có thai về sau. Tuy nhiên, nếu có thai sau triệt sản, nguy cơ thai ngoài tử cung tương đối cao hơn; xem thai ngoài tử cung.
Những điều cần cân nhắc kỹ
- Tính vĩnh viễn: có thể phục hồi bằng phẫu thuật hoặc thụ tinh trong ống nghiệm nhưng không đảm bảo và tốn kém. Hãy xem như không thể đảo ngược.
- Độ tuổi và hoàn cảnh: người trẻ hoặc đang gặp biến cố cuộc sống (ly hôn, mất con) có tỷ lệ hối tiếc cao hơn.
- Có lựa chọn khác lâu dài và hiệu quả cao, như vòng và que cấy, mà vẫn có thể đảo ngược; xem vòng tránh thai.
- Thắt ống dẫn tinh ở nam là thủ thuật nhỏ hơn và có nguy cơ biến chứng thấp hơn; hai vợ chồng có thể cân nhắc cùng nhau.
Rủi ro của phẫu thuật
Như mọi phẫu thuật, có nguy cơ nhiễm trùng, chảy máu, tổn thương cơ quan lân cận và các rủi ro của gây mê. Biến chứng nghiêm trọng hiếm. Hồi phục thường vài ngày; bác sĩ sẽ hướng dẫn kiêng việc nặng và theo dõi.
Sau khi triệt sản. Bạn vẫn có kinh bình thường. Hãy tiếp tục dùng bao cao su nếu cần phòng bệnh lây qua đường tình dục. Nếu trễ kinh hoặc đau bụng dưới một bên, hãy đi khám ngay vì có thể là thai ngoài tử cung.
Tư vấn trước khi quyết định
Bác sĩ thường tư vấn kỹ và yêu cầu bạn có thời gian suy nghĩ. Hãy hỏi mọi điều bạn băn khoăn, nói chuyện với bạn đời và đừng quyết định vội trong lúc căng thẳng. Với vấn đề liên quan đến pháp luật và thủ tục tại cơ sở y tế ở Việt Nam, hãy hỏi trực tiếp cơ sở bạn dự định đến.
Khi nào nên đi khám
Đau bụng dưới dữ dội, sốt, ra máu nhiều, vết mổ đỏ chảy dịch, hoặc nghi ngờ có thai sau thủ thuật. Bài này không thay thế tư vấn bác sĩ.
Hỏi: Triệt sản có ảnh hưởng đến ham muốn hay kinh nguyệt không?
Không. Thủ thuật không loại bỏ buồng trứng hay tử cung, nên hormone và chu kỳ không thay đổi. Một số người báo cáo thay đổi kinh nguyệt nhưng thường liên quan đến việc ngừng thuốc tránh thai nội tiết trước đó, chứ không phải do thủ thuật.
Hỏi: Có lựa chọn nào cho nam không?
Có, thắt ống dẫn tinh là thủ thuật nhỏ, thường làm ngoại trú, có hiệu quả cao nhưng cần xét nghiệm tinh dịch sau đó để xác nhận. Cũng cần xem là vĩnh viễn.
Tóm lại
Triệt sản nữ hiệu quả và vĩnh viễn nhưng cần cân nhắc rất kỹ, và không thay thế bao cao su khi cần phòng bệnh; xem nhóm bao cao su.
