Thai ngoài tử cung là thai làm tổ ngoài buồng tử cung, thường ở ống dẫn trứng, và có thể vỡ gây chảy máu nguy hiểm. Nếu trễ kinh kèm đau bụng dưới lệch một bên, ra máu âm đạo, chóng mặt hoặc ngất, hãy đến cơ sở cấp cứu ngay.
Thai ngoài tử cung là gì
Bình thường, phôi di chuyển qua ống dẫn trứng vào buồng tử cung để làm tổ. Trong thai ngoài tử cung, phôi làm tổ ở nơi khác, hơn 90% ở ống dẫn trứng. Thai không thể phát triển bình thường ngoài buồng tử cung, và nếu ống dẫn trứng vỡ có thể gây chảy máu trong đe dọa tính mạng. Tình trạng này xảy ra ở khoảng 1 đến 2 trong 100 thai kỳ.
Dấu hiệu cảnh báo
- Đau bụng dưới, thường lệch một bên, có thể đột ngột và dữ dội.
- Ra máu âm đạo bất thường, thường nâu sẫm hoặc đỏ, khác kinh nguyệt.
- Đau vai (đau đầu vai), do máu trong ổ bụng kích thích cơ hoành.
- Chóng mặt, choáng, ngất, da xanh tái, mạch nhanh.
- Đau khi đi đại tiện hoặc khi quan hệ.
Các dấu hiệu đầu có thể nhẹ và dễ nhầm với kinh nguyệt hoặc sảy thai. Nếu bạn trễ kinh và có đau hoặc ra máu, đừng chờ; xem dấu hiệu sớm của thai kỳ.
Ai có nguy cơ cao hơn
Từng bị thai ngoài tử cung, viêm vùng chậu hoặc nhiễm khuẩn lây qua đường tình dục (như chlamydia), phẫu thuật vùng chậu hoặc ống dẫn trứng, đang đặt vòng tránh thai hay đã triệt sản mà vẫn có thai, hút thuốc, và điều trị hiếm muộn. Nhiều người có thai ngoài tử cung không có yếu tố nguy cơ nào. Xem thêm viêm vùng chậu (PID).
Chẩn đoán và điều trị
Bác sĩ dùng siêu âm đầu dò âm đạo kết hợp xét nghiệm hCG máu. Điều trị tùy tình trạng: theo dõi, thuốc (methotrexate) cho trường hợp phù hợp, hoặc phẫu thuật nội soi để bóc khối thai hoặc cắt ống dẫn trứng, và phẫu thuật cấp cứu khi vỡ. Nhiều phụ nữ vẫn có thai bình thường sau đó, nhưng nguy cơ tái phát cao hơn, nên nên thử thai sớm và khám khi có thai lần sau.
Sau điều trị
Cần theo dõi hCG đến khi về âm, tránh thai trong thời gian bác sĩ khuyên, và hỗ trợ tinh thần vì đây là sự kiện đau buồn. Hãy hỏi bác sĩ khi nào có thể thử thai lại; xem sảy thai và hỗ trợ tinh thần.
Khi nào nên đi cấp cứu
Đau bụng dưới dữ dội, ngất hoặc choáng, ra máu nhiều, da xanh tái, đau vai kèm trễ kinh. Đây là tình huống khẩn cấp. Bài này chỉ mang tính thông tin, không thay thế tư vấn bác sĩ.
Tóm lại
Thai ngoài tử cung là cấp cứu tiềm tàng: trễ kinh kèm đau lệch một bên hoặc ra máu cần khám ngay. Bao cao su giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn lây qua đường tình dục, một yếu tố nguy cơ; xem nhóm bao cao su.
