Thuốc tiêm tránh thai phổ biến chứa progestogen, tiêm định kỳ mỗi khoảng 3 tháng. Hiệu quả cao nếu tiêm đúng hẹn nhưng có thể làm kinh nguyệt thất thường và khả năng có thai có thể trở lại chậm sau khi ngừng.
Cách dùng
Loại thường gặp là DMPA (depot medroxyprogesterone acetate), tiêm bắp hoặc dưới da, lặp lại khoảng 3 tháng một lần theo hướng dẫn của nhà sản xuất và bác sĩ. Tiêm trễ so với lịch làm giảm hiệu quả, nên cần ghi nhớ ngày hẹn. Có thể dùng khi đang cho con bú theo tư vấn của bác sĩ.
Hiệu quả
Theo WHO, tỷ lệ thất bại khoảng 4 trên 100 phụ nữ trong năm đầu với cách dùng thông thường, và khoảng 0,2 nếu tiêm đúng lịch. Khoảng cách này do tiêm trễ. Thuốc không phòng bệnh lây qua đường tình dục.
Ưu điểm
- Không cần nhớ hằng ngày.
- Kín đáo, không có dụng cụ nhìn thấy.
- Không chứa estrogen.
- Nhiều người ít kinh hoặc không còn kinh sau một thời gian, điều này không nguy hiểm nhưng cần hiểu trước.
Nhược điểm và tác dụng phụ
Kinh nguyệt thay đổi là phổ biến: ra máu không đều lúc đầu, rồi ít hoặc mất kinh. Một số người tăng cân, đau đầu, thay đổi tâm trạng hoặc căng ngực. Khả năng có thai có thể mất vài tháng, thậm chí hơn một năm sau mũi cuối mới trở lại, nên không phù hợp nếu bạn muốn có con sớm. Sử dụng lâu dài có thể làm giảm nhẹ mật độ xương, thường hồi phục sau khi ngừng; bác sĩ sẽ cân nhắc với tuổi và yếu tố nguy cơ.
Ai nên cân nhắc kỹ
Người có bệnh gan nặng, ung thư vú, ra máu âm đạo chưa rõ nguyên nhân, hoặc nguy cơ loãng xương cao cần hỏi bác sĩ. So sánh các lựa chọn ở tổng quan các biện pháp tránh thai và cân nhắc que cấy ở que cấy tránh thai nếu muốn lâu dài hơn.
Khi nào nên đi khám
Ra máu nhiều hoặc kéo dài, đau bụng dữ dội, trễ lịch tiêm, nghi ngờ có thai, hoặc triệu chứng như đau ngực, đau chân một bên. Bài này chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn bác sĩ.
Hỏi: Nếu tiêm trễ vài ngày thì sao?
Mỗi loại thuốc tiêm có “khoảng đệm” cho phép khác nhau, thường chừng vài tuần so với lịch hẹn nhưng phải theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu trễ quá khoảng này, hiệu quả giảm, bạn cần dùng bao cao su hoặc kiêng quan hệ và hỏi bác sĩ về việc thử thai và tiêm lại.
Hỏi: Có phù hợp khi tôi muốn có con trong một đến hai năm tới không?
Thường không, vì khả năng thụ thai có thể mất nhiều tháng đến hơn một năm để trở lại sau mũi cuối. Que cấy, vòng hoặc thuốc uống thường là lựa chọn phù hợp hơn nếu bạn muốn có con sớm.
Hỏi: Có gây mất kinh nguy hiểm không?
Mất kinh khi dùng thuốc tiêm là phổ biến và thường không nguy hiểm vì niêm mạc tử cung mỏng đi, và kinh nguyệt thường trở lại sau khi ngừng. Tuy nhiên, hãy đi khám nếu bạn lo lắng hoặc có thai.
Tóm lại
Thuốc tiêm tiện lợi và hiệu quả nếu tiêm đúng hẹn, nhưng gây thay đổi kinh nguyệt và có thể làm chậm khả năng có thai trở lại. Hãy dùng thêm bao cao su khi cần phòng bệnh lây qua đường tình dục; xem nhóm bao cao su.
