Phần lớn mụn hoặc nốt nhỏ ở vùng kín nữ là lành tính, như viêm nang lông hay nang nhỏ, nhưng một số cần được khám vì có thể là bệnh lây qua đường tình dục. Đừng tự nặn hoặc bôi thuốc không rõ nguồn gốc.
Nguyên nhân lành tính hay gặp
- Viêm nang lông: nốt đỏ nhỏ, đôi khi có mủ quanh chân lông, hay gặp sau cạo, tẩy hoặc nhổ lông, mặc đồ chật.
- Lông mọc ngược: nốt đỏ, có sợi lông cuộn dưới da.
- Nang bã nhờn: cục nhỏ chắc, trắng vàng, thường không đau, trừ khi viêm.
- Hạt Fordyce: chấm nhỏ trắng vàng ở môi bé, không cần điều trị.
- Viêm da tiếp xúc: đỏ, ngứa, nổi mẩn do xà phòng, băng vệ sinh có hương, nước giặt, bao cao su hoặc gel mới.
U nang tuyến Bartholin
Tuyến Bartholin nằm hai bên cửa âm đạo, tiết dịch bôi trơn. Khi ống tuyến tắc, có thể thành nang (căng, không đau hoặc đau nhẹ) hoặc áp xe (sưng đau nhiều, nóng đỏ, khó đi lại hoặc ngồi). Nang nhỏ không triệu chứng có thể theo dõi; áp xe cần bác sĩ dẫn lưu và có thể dùng kháng sinh.
Nguyên nhân cần nghĩ đến bệnh lây
- Mụn cóc sinh dục (HPV): nốt sần, mềm, màu da hoặc hồng, có thể mọc thành chùm, xem tiêm ngừa HPV cho nữ.
- Herpes sinh dục: nhóm mụn nước đau, vỡ thành vết loét, thường có cảm giác rát trước.
- U mềm lây: nốt nhỏ tròn, bóng, lõm giữa.
- Giang mai: vết loét thường không đau.
Không thể phân biệt chắc chắn chỉ bằng nhìn, nên cần bác sĩ khám.
Chăm sóc tại nhà an toàn
- Rửa nhẹ bằng nước ấm, có thể dùng dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, xem dung dịch vệ sinh phụ nữ: chọn thế nào cho đúng. Bạn có thể tham khảo nhóm sản phẩm vệ sinh và chăm sóc; chúng chỉ hỗ trợ vệ sinh, không điều trị.
- Ngâm hoặc chườm ấm 10–15 phút, vài lần mỗi ngày giúp giảm đau và hỗ trợ nang, áp xe nhỏ thoát tự nhiên.
- Mặc quần lót cotton thoáng, tránh đồ bó chật, xem chọn quần lót chất liệu tốt cho vùng kín.
- Không nặn, không cậy, không dùng cồn, axit, kem steroid khi chưa hỏi bác sĩ.
- Tạm ngưng cạo hoặc tẩy lông vùng đang viêm.
- Tạm tránh quan hệ nếu có vết loét hoặc đau.
Phòng ngừa
Cạo theo chiều mọc lông bằng dao sạch hoặc cắt tỉa thay vì cạo sát; vệ sinh sau tập luyện, thay đồ ẩm; dùng bao cao su khi có nguy cơ; tiêm vaccine HPV; thử ít một sản phẩm mới.
Khi nào nên đi khám
Hãy gặp bác sĩ nếu nốt đau nhiều, sưng nóng đỏ, to nhanh, có mủ hoặc sốt; có vết loét, mụn nước; nốt mọc thành chùm; không hết sau 2–3 tuần; hoặc bạn lo lắng sau quan hệ không bảo vệ. Xem ngứa vùng kín: phân biệt các nguyên nhân hay gặp. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ.
Tóm lại
Viêm nang lông và nang nhỏ thường lành tính. Hãy giữ sạch, chườm ấm, không nặn, và đi khám khi đau nhiều, có vết loét, mụn nước hoặc nốt mọc chùm.
