Đồng thuận là sự đồng ý tự nguyện, rõ ràng và có thể rút lại cho một hoạt động tình dục cụ thể. Không có đồng thuận thì đó không phải quan hệ lành mạnh, bất kể hai người đã là gì của nhau.
Nguyên tắc FRIES
Tổ chức Planned Parenthood dùng từ FRIES để nhớ:
- F (Freely given): tự nguyện, không bị ép hay dọa.
- R (Reversible): có thể thay đổi quyết định lúc nào cũng được.
- I (Informed): được biết đầy đủ, ví dụ về bao cao su, bệnh tật.
- E (Enthusiastic): muốn thật sự, không chỉ miễn cưỡng chấp nhận.
- S (Specific): đồng ý việc này không có nghĩa đồng ý việc khác.
Hỏi và trả lời thế nào
- Hỏi trực tiếp: “Anh/em có muốn không?” “Làm vậy được không?”
- Lắng nghe cả lời nói lẫn cơ thể: co người, né tránh, im lặng là tín hiệu cần dừng.
- Im lặng không phải là đồng ý.
- Đồng ý lần trước không có nghĩa đồng ý lần sau.
Chuẩn bị sẵn bao cao su và gel cũng là một cách tôn trọng nhau; bạn có thể xem nhóm tình dục an toàn và bôi trơn.
Khi nào không thể đồng thuận
- Người say rượu, dùng chất, buồn ngủ, bất tỉnh; xem quan hệ sau khi uống rượu.
- Người bị ép, bị đe dọa, bị chi phối quyền lực (cấp trên, người có quyền).
- Trẻ vị thành niên chưa đủ tuổi theo pháp luật.
- Người đang bị tổn thương tâm lý nặng, không đủ khả năng đưa ra quyết định.
Đồng thuận và biện pháp bảo vệ
Dùng bao cao su là phần của thỏa thuận. Tháo bao cao su lén lút (stealthing) là hành vi vi phạm đồng thuận. Hãy nói trước về bao cao su, tránh thai và xét nghiệm; xem có bạn tình mới: checklist an toàn.
Đồng thuận trong mối quan hệ lâu dài
Hôn nhân hay bạn tình lâu năm không thay đổi nguyên tắc này; xem đồng thuận trong hôn nhân và bị từ chối chuyện chăn gối.
Nói “không” và nghe “không”
- Nói “không” không cần giải thích dài; có thể kèm lựa chọn khác.
- Nghe “không”: dừng ngay, đừng nài nỉ hay giận.
- “Không” lúc đang diễn ra cũng hợp lệ.
Khi đồng thuận bị vi phạm
Nếu bạn bị ép hay xâm hại: đến nơi an toàn, liên hệ người tin cậy, đến cơ sở y tế để chăm sóc (kể cả tránh thai khẩn cấp, PEP, xét nghiệm); lưu giữ bằng chứng nếu có thể và báo cơ quan chức năng nếu muốn. Đó không phải lỗi của bạn. Có đường dây hỗ trợ cho nạn nhân bạo lực tình dục tại nhiều địa phương.
Khi thử điều mới
Với nhập vai, BDSM hay đồ chơi, cần thỏa thuận trước, có từ dừng; xem an toàn trong BDSM.
Câu hỏi thường gặp
Có cần đồng thuận bằng văn bản? Không, nhưng cần rõ ràng, tự nguyện và có thể rút lại bất cứ lúc nào.
Đồng ý với bao cao su nhưng rồi tháo ra thì sao? Đó là vi phạm đồng thuận; bạn có quyền dừng và tìm hỗ trợ.
Tóm lại
Đồng thuận phải tự nguyện, rõ ràng, có thể rút lại và cụ thể. Hỏi, lắng nghe, tôn trọng “không” và dừng khi có nghi ngờ là nguyên tắc cho mọi cặp đôi.
