Đau tinh hoàn dữ dội, xuất hiện đột ngột là tình huống không nên chờ đợi. Một nguyên nhân quan trọng là xoắn tinh hoàn, khi thời gian quyết định việc giữ được tinh hoàn hay không. Bài viết dựa trên thông tin của Mayo Clinic.
Xoắn tinh hoàn là gì?
Mayo Clinic mô tả đây là tình trạng tinh hoàn xoay, làm xoắn thừng tinh vốn mang máu đến bìu. Máu đến giảm gây đau và sưng đột ngột, thường dữ dội. Bệnh thường gặp nhất từ 12 đến 18 tuổi nhưng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, kể cả trước khi sinh.
Thường cần phẫu thuật cấp cứu. Nếu được điều trị nhanh, thường có thể cứu được tinh hoàn; nhưng nếu máu bị cắt quá lâu, tinh hoàn có thể tổn thương nặng đến mức phải cắt bỏ.
Dấu hiệu
- Đau bìu đột ngột, dữ dội.
- Sưng bìu.
- Đau bụng.
- Buồn nôn và nôn.
- Tinh hoàn nằm cao hơn bình thường hoặc lệch góc bất thường.
- Đi tiểu nhiều lần.
- Sốt.
Mayo Clinic ghi nhận bé trai bị xoắn tinh hoàn thường thức dậy vì đau bìu vào giữa đêm hoặc sáng sớm.
Vì sao xảy ra?
Mayo Clinic cho biết chưa rõ lý do; đa số nam giới bị xoắn có đặc điểm di truyền khiến tinh hoàn xoay tự do trong bìu, thường ảnh hưởng cả hai bên, nhưng không phải ai có đặc điểm này cũng bị. Xoắn thường xảy ra vài giờ sau khi vận động mạnh, sau chấn thương nhẹ vào tinh hoàn hoặc khi đang ngủ. Trời lạnh hoặc tinh hoàn phát triển nhanh ở tuổi dậy thì cũng có thể góp phần.
Khi nào là cấp cứu?
Mayo Clinic khuyên đến cấp cứu ngay khi đau tinh hoàn đột ngột hoặc dữ dội. Điều trị kịp thời giúp ngăn tổn thương nặng hoặc mất tinh hoàn. Ngay cả khi cơn đau đột ngột đã tự hết, bạn vẫn cần được khám sớm vì tinh hoàn có thể xoắn rồi tự gỡ (xoắn từng đợt) và thường cần phẫu thuật để ngăn tái diễn.
Hậu quả nếu chậm trễ
Theo Mayo Clinic, nếu không điều trị trong vài giờ, tinh hoàn có thể tổn thương vĩnh viễn hoặc chết và phải cắt bỏ. Mất hoặc tổn thương tinh hoàn có thể ảnh hưởng khả năng làm cha trong một số trường hợp.
Phòng ngừa
Nếu có đặc điểm tinh hoàn xoay tự do, cách duy nhất ngăn xoắn là phẫu thuật cố định cả hai tinh hoàn vào bên trong bìu. Mayo Clinic cũng nêu người từng bị đau từng đợt tự hết dễ tái phát, đợt càng nhiều thì nguy cơ tổn thương càng cao, và bệnh có thể có yếu tố gia đình.
Khi nào nên đi khám
- Đau bìu đột ngột hoặc dữ dội: đến cấp cứu ngay, không chờ xem có đỡ không.
- Đau bìu kèm buồn nôn, nôn, sưng, tinh hoàn nằm cao hoặc lệch.
- Từng có cơn đau tinh hoàn tự hết: cần khám sớm.
- Với trẻ em và thiếu niên, nếu kêu đau bìu, đặc biệt vào ban đêm, hãy đưa đến cấp cứu ngay.
Bài viết chỉ mang tính thông tin giáo dục, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hay điều trị của bác sĩ. Nếu bạn có triệu chứng bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.
