Ung thư tinh hoàn không phải loại ung thư phổ biến, nhưng thường gặp ở người trẻ. Điều đáng yên tâm: theo Mayo Clinic, bệnh có khả năng điều trị cao, ngay cả khi đã lan sang bộ phận khác. Phát hiện sớm vẫn giúp việc điều trị thuận lợi hơn.
Ai thường mắc?
Mayo Clinic cho biết bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng thường nhất từ 15 đến 45 tuổi. MedlinePlus nêu bệnh rất hiếm và thường gặp nhất ở nam giới 20 đến 39 tuổi. Cả hai nguồn liệt kê các yếu tố làm tăng nguy cơ: tinh hoàn ẩn (không xuống bìu), tiền sử gia đình, người da trắng; MedlinePlus thêm phát triển tinh hoàn bất thường và đã từng bị ung thư tinh hoàn.
Mayo Clinic nhấn mạnh nguy cơ vẫn cao hơn ngay cả khi tinh hoàn ẩn đã được phẫu thuật đưa xuống bìu.
Dấu hiệu và triệu chứng
Dấu hiệu đầu tiên thường là một khối hoặc cục ở tinh hoàn. Các triệu chứng khác theo Mayo Clinic:
- Khối hoặc sưng ở một bên tinh hoàn.
- Cảm giác nặng ở bìu.
- Đau âm ỉ ở bụng dưới hoặc bẹn.
- Sưng bìu đột ngột.
- Đau hoặc khó chịu ở tinh hoàn hoặc bìu.
- Vú to hoặc đau.
- Đau lưng.
MedlinePlus nêu rõ khối hoặc sưng có thể không đau, và có thể cảm giác tinh hoàn thay đổi, hoặc dịch tích tụ đột ngột trong bìu. Bệnh thường chỉ xảy ra ở một bên.
Tự khám tinh hoàn: ích lợi và giới hạn
Mayo Clinic cho biết một số bác sĩ khuyên tự khám tinh hoàn định kỳ, nhưng không phải tất cả bác sĩ đồng ý; chưa có nghiên cứu chứng minh tự khám làm giảm nguy cơ tử vong vì ung thư tinh hoàn, và ngay cả khi phát hiện ở giai đoạn muộn, bệnh vẫn có khả năng chữa khỏi. Tuy vậy, bạn có thể thấy hữu ích khi làm quen với cảm giác bình thường của tinh hoàn mình. Nếu thấy thay đổi kéo dài hơn hai tuần, hãy đi khám.
Không có cách phòng ngừa ung thư tinh hoàn; nếu bị, đó không phải do bạn đã bỏ sót điều gì.
Chẩn đoán và điều trị
Theo MedlinePlus, bác sĩ có thể dùng khám lâm sàng, xét nghiệm máu, siêu âm tinh hoàn; chẩn đoán chắc chắn dựa vào phẫu thuật cắt tinh hoàn qua đường bẹn và xét nghiệm mô. MedlinePlus nói bệnh thường chữa khỏi được; điều trị gồm phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, hóa trị liều cao kèm ghép tế bào gốc hoặc theo dõi sau mổ.
Một số điều trị có thể gây vô sinh; nếu bạn còn muốn có con, hãy cân nhắc lưu trữ tinh trùng trước khi điều trị. Sau điều trị cần tái khám đều đặn; người đã bị ung thư một bên tinh hoàn có nguy cơ cao hơn ở bên còn lại, nên cần kiểm tra bên kia.
Điều cần nhớ
Mayo Clinic nói khối hoặc đau ở tinh hoàn hay bẹn có thể do ung thư hoặc các bệnh khác cần điều trị. Dù là gì, đây không phải thứ nên chờ đợi và hy vọng tự hết; đi khám sớm giúp phân biệt và xử trí đúng.
Khi nào nên đi khám
- Bạn sờ thấy khối hoặc thấy tinh hoàn sưng, thay đổi kích thước, cứng bất thường.
- Có cảm giác nặng bìu, đau âm ỉ bụng dưới hoặc bẹn kéo dài hơn hai tuần.
- Vú to hoặc đau bất thường ở nam giới.
- Đau tinh hoàn đột ngột dữ dội: đây có thể là cấp cứu (xem bài xoắn tinh hoàn).
Bài viết chỉ mang tính thông tin giáo dục, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hay điều trị của bác sĩ. Nếu bạn có triệu chứng bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.
