Khi nhà có bé trai sơ sinh, một trong những điều bác sĩ kiểm tra là tinh hoàn đã xuống bìu chưa. Theo NHS, tinh hoàn ẩn khá thường gặp ở bé trai, thường tự xuống nhưng đôi khi cần phẫu thuật.
Tinh hoàn ẩn là gì?
NHS mô tả đây là khi tinh hoàn không nằm đúng chỗ trong bìu. Dấu hiệu chính là không sờ thấy hai tuyến tròn (tinh hoàn) trong bìu của bé; có thể chỉ sờ được một bên hoặc không bên nào. Tình trạng thường được phát hiện khi khám sơ sinh trong vài ngày đầu sau sinh. Hiếm khi gặp ở người lớn.
Theo NHS, khi bé trai phát triển trong bụng mẹ, tinh hoàn hình thành trong bụng rồi di chuyển xuống bìu trước khi sinh; đôi khi quá trình này không hoàn tất.
Ai có nguy cơ cao hơn?
NHS liệt kê trẻ sinh non (trước tuần 37), nhẹ cân, hoặc có người thân từng bị tinh hoàn ẩn. Nguyên nhân không phải lúc nào cũng rõ; đôi khi do một bệnh lý khác nhưng hiếm gặp.
Theo dõi và điều trị
NHS cho biết tinh hoàn ẩn thường tự xuống bìu trong 12 tuần đầu sau sinh, và trẻ được kiểm tra trong các lần khám theo dõi sức khỏe, phát triển. Nếu chỉ một bên bị ảnh hưởng mà sau 4 đến 5 tháng chưa xuống, trẻ thường được chuyển chuyên khoa; nếu cả hai bên, có thể chuyển sớm hơn, thường sau 8 tuần.
Trẻ có thể cần phẫu thuật đưa tinh hoàn về đúng vị trí (orchidopexy), thường thực hiện khi bé khoảng 1 tuổi. NHS nói phẫu thuật an toàn và hiệu quả. Nếu không điều trị, tinh hoàn ẩn có thể gây vấn đề sức khỏe cho trẻ.
Vì sao điều trị sớm quan trọng?
Mayo Clinic cho biết tinh hoàn không xuống bìu có thể làm tinh hoàn hoạt động kém hoặc sản xuất không đủ testosterone nếu không được xử trí trong thời thơ ấu; nó cũng được liệt kê là nguyên nhân có thể làm giảm khả năng sinh sản và là yếu tố tăng nguy cơ ung thư tinh hoàn, nguy cơ này vẫn còn ngay cả khi đã phẫu thuật.
Phụ huynh nên làm gì?
Hãy đưa bé đi khám đúng lịch, và nói với bác sĩ nếu bạn không sờ thấy tinh hoàn hoặc thấy thay đổi bất thường ở tinh hoàn của con. NHS khuyên đi khám nếu bạn nghĩ mình hoặc con có thể bị tinh hoàn ẩn, hoặc nếu có thay đổi không bình thường ở tinh hoàn.
Khi nào nên đi khám
- Bạn không sờ thấy một hoặc cả hai tinh hoàn trong bìu của bé.
- Bé trên 4 đến 5 tháng mà tinh hoàn chưa xuống (một bên) hoặc trên 8 tuần (hai bên).
- Có thay đổi bất thường ở tinh hoàn của trẻ hoặc của chính bạn.
Bài viết chỉ mang tính thông tin giáo dục, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hay điều trị của bác sĩ. Nếu bạn có triệu chứng bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.
