Ngứa vùng kín rất thường gặp, nguyên nhân đa dạng và không phải lúc nào cũng là nấm. Tự điều trị sai có thể che triệu chứng hoặc làm nặng thêm, nên cần phân biệt.
Các nguyên nhân thường gặp
- Nấm âm đạo (Candida): ngứa nhiều, rát, khí hư trắng đặc như sữa đông, không mùi hoặc ít mùi, xem nấm âm đạo.
- Viêm âm đạo do vi khuẩn (BV): khí hư loãng xám trắng, mùi tanh nhất là sau quan hệ; ngứa thường nhẹ hơn, xem viêm âm đạo do vi khuẩn.
- Trichomonas (lây qua quan hệ): khí hư vàng xanh, bọt, mùi hôi, ngứa rát.
- Viêm da kích ứng và dị ứng: do xà phòng, nước hoa vùng kín, băng vệ sinh có hương, nước giặt, giấy vệ sinh thơm, bao cao su latex, gel bôi trơn.
- Teo âm đạo sau mãn kinh: khô, ngứa, rát, xem khô âm đạo.
- Bệnh da: chàm, vảy nến, lichen sclerosus (da trắng, mỏng, ngứa nhiều), cần bác sĩ chẩn đoán.
- Ký sinh trùng: chấy rận mu, ghẻ (ngứa nhiều về đêm).
- Khác: đái tháo đường (dễ nhiễm nấm), thiếu máu, bệnh gan thận, căng thẳng, mồ hôi, đồ bó.
Gợi ý phân biệt (chỉ mang tính tham khảo)
- Ngứa kèm khí hư đặc trắng → hướng nấm.
- Mùi tanh, khí hư loãng → hướng BV hoặc Trichomonas.
- Ngứa sau đổi sản phẩm, đỏ, rát, không khí hư → hướng kích ứng.
- Ngứa kèm khô, tuổi mãn kinh → hướng teo âm đạo.
- Ngứa kèm vết nứt, da trắng, dày hoặc nhăn → cần khám da.
Xem thêm khí hư bình thường và bất thường.
Làm gì tại nhà
- Rửa nhẹ bằng nước ấm; tránh xà phòng thơm, thụt rửa.
- Lau khô, mặc quần lót cotton rộng, thay đồ ẩm.
- Ngừng sản phẩm nghi gây kích ứng; giặt đồ lót bằng chất tẩy nhẹ, xả sạch.
- Chườm mát bên ngoài để giảm ngứa.
- Không gãi mạnh, vì làm trầy da, dễ nhiễm trùng.
- Một số kem dưỡng làm dịu dành cho vùng kín dùng bên ngoài có thể giúp giảm khó chịu nhẹ do kích ứng, bạn có thể xem nhóm sản phẩm chăm sóc vùng kín, đọc kỹ hướng dẫn. Sản phẩm chỉ hỗ trợ làm dịu, không điều trị nấm hay nhiễm khuẩn.
- Hạn chế quan hệ khi đang ngứa rát.
Cẩn trọng với thuốc tự mua
Chỉ dùng thuốc trị nấm không cần kê đơn nếu bạn đã từng được bác sĩ chẩn đoán nấm và triệu chứng giống hệt. Nếu lần đầu, không đỡ sau vài ngày, hoặc tái phát nhiều lần, hãy đi khám. Dùng thuốc không đúng làm chậm chẩn đoán.
Khi nào nên đi khám
Hãy gặp bác sĩ nếu ngứa kéo dài trên một tuần, khí hư đổi màu, có mùi hôi, đau khi quan hệ hoặc khi tiểu, có loét, mụn nước, da đổi màu, sốt, đau bụng dưới, hoặc ngứa tái phát. Có thai càng cần khám trước khi dùng thuốc. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ.
Tóm lại
Ngứa vùng kín có nhiều nguyên nhân: nấm, viêm, kích ứng, mãn kinh, bệnh da. Giữ sạch nhẹ nhàng, tránh chất kích ứng và đi khám để được chẩn đoán đúng.
