Cốc nguyệt san là chiếc cốc silicone y tế nhỏ, mềm, đặt trong âm đạo để hứng máu kinh, có thể dùng lại nhiều lần nếu vệ sinh đúng. Lần đầu thường cần vài chu kỳ để quen, đừng nản.
Chọn cốc và kích cỡ
Hãng thường chia size theo tuổi, đã sinh con hay chưa, độ cứng và dung tích. Nếu cổ tử cung thấp hoặc cao, độ dài của cốc cũng khác. Hãy đọc bảng hướng dẫn của hãng. Bạn có thể xem các loại cốc nguyệt san và sản phẩm chăm sóc để so sánh thông số.
Cách đặt
- Rửa tay bằng xà phòng.
- Thấm một chút nước (hoặc gel gốc nước) lên viền cốc.
- Gấp cốc theo kiểu chữ C hoặc chữ V (kiểu “gấp punch-down”) theo hướng dẫn.
- Đặt tư thế dễ chịu (ngồi xổm, một chân gác lên ghế).
- Đưa cốc vào âm đạo theo hướng về phía xương cụt (hướng ra sau), không thẳng lên.
- Buông tay, cốc sẽ tự mở. Xoay nhẹ hoặc chạm vào thành cốc để chắc nó mở hoàn toàn và tạo khóa hút nhẹ.
Cách lấy
- Rửa tay.
- Thả lỏng cơ, ngồi xổm.
- Dùng ngón tay kéo cuống (hoặc nắm phần đáy) và bóp nhẹ ở đáy để phá chân không, rồi nhẹ nhàng kéo ra, giữ thẳng để không đổ.
- Đổ bỏ, rửa sạch bằng nước (và xà phòng nhẹ không mùi), rồi đặt lại.
Không kéo cuống cốc khi cốc vẫn còn hút chặt.
Có thể dùng bao lâu
Nhiều hãng cho phép dùng tối đa khoảng 12 giờ, nhưng nên đổ sớm hơn khi lượng máu nhiều. Hãy theo hướng dẫn của hãng.
Vệ sinh và tiệt trùng
- Giữa các lần đổ: rửa bằng nước sạch.
- Cuối kỳ kinh: đun sôi trong nước vài phút theo hướng dẫn hãng (thường khoảng 5–10 phút), không để cốc chạm đáy nồi. Phơi khô và cất trong túi vải thoáng.
- Không dùng xà phòng thơm, cồn, chất tẩy mạnh; một số hãng không cho dùng lò vi sóng.
- Thay cốc khi có vết nứt, bị dính, đổi màu hoặc theo khuyến cáo của hãng.
Lỗi thường gặp
- Cốc bị rò rỉ: thường do chưa mở hết, đặt lệch hoặc size chưa vừa. Xoay nhẹ, thử kiểu gấp khác.
- Khó lấy: thả lỏng, bóp đáy để phá chân không.
- Đau, khó chịu: có thể cốc quá cứng, quá dài hoặc đặt sai. Thử cốc mềm hơn hoặc ngắn hơn.
- Cuống gây khó chịu: có thể cắt ngắn theo hướng dẫn của hãng.
- Tưởng bị “lạc” cốc: cốc không thể trôi qua cổ tử cung; thả lỏng và lấy bằng cách trên.
Ai nên thận trọng
- Người đặt vòng tránh thai (IUD): hỏi bác sĩ vì cần cẩn thận khi lấy cốc.
- Mới sinh, mới phẫu thuật vùng chậu, đang nhiễm trùng âm đạo.
- Từng bị hội chứng sốc nhiễm độc (TSS): hỏi bác sĩ trước.
- Dị ứng silicone.
Nguy cơ TSS với cốc rất hiếm nhưng có ghi nhận, nên vệ sinh tay và cốc đúng cách. Xem thêm băng vệ sinh, tampon, cốc nguyệt san: chọn loại nào?.
Khi nào nên đi khám
Hãy gặp bác sĩ nếu sốt, phát ban, chóng mặt, nôn trong lúc dùng cốc (ngừng dùng ngay và đi cấp cứu vì nghi TSS), đau bụng dữ dội, ra máu quá nhiều, hoặc đau, ngứa rát, khí hư lạ sau khi dùng. Xem kinh nguyệt ra nhiều, rong kinh. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ.
Tóm lại
Chọn size vừa, rửa tay sạch, đặt đúng hướng, phá chân không khi lấy và tiệt trùng cuối kỳ. Hãy kiên nhẫn 2–3 chu kỳ đầu.
