Có thai khi uống thuốc tránh thai đều là hiếm (khoảng 0,3 trên 100 phụ nữ mỗi năm nếu dùng hoàn hảo) nhưng không phải không thể. Nguyên nhân thường gặp là quên hoặc uống trễ viên, nôn hoặc tiêu chảy, dùng thuốc tương tác, hoặc đã có thai trước khi bắt đầu thuốc.
Vì sao vẫn có thể có thai
Theo WHO, thuốc tránh thai kết hợp có tỷ lệ thất bại khoảng 0,3 trên 100 phụ nữ mỗi năm khi dùng hoàn hảo và khoảng 7 khi dùng thông thường. Khoảng cách phản ánh việc sai sót trong thực tế. Các nguyên nhân gồm: quên viên hoặc uống trễ, đặc biệt ở đầu hoặc cuối vỉ khiến khoảng nghỉ kéo dài; nôn trong vòng vài giờ sau khi uống; tiêu chảy nặng; dùng thuốc làm giảm hiệu quả như một số thuốc chống co giật, rifampicin và thảo dược St John’s wort; bắt đầu vỉ sai ngày; hoặc có thai trước khi bắt đầu thuốc. Xem thuốc tránh thai hằng ngày: cách dùng và quên uống.
Dấu hiệu gợi ý có thai khi đang uống thuốc
Trễ hoặc không có kinh (đặc biệt không ra máu trong tuần nghỉ), căng ngực, buồn nôn, mệt kéo dài. Lưu ý rằng một số người dùng thuốc vẫn có kinh ít hoặc không có kinh dù không có thai, nên không có kinh không chắc là có thai. Cách xác nhận là que thử thai; xem que thử thai cách dùng, thời điểm và sai số.
Nếu que thử dương tính
Hãy liên hệ bác sĩ sớm để xác nhận và theo dõi. Theo NHS, chưa có bằng chứng cho thấy việc vô tình dùng thuốc tránh thai trong thời gian đầu thai kỳ gây hại cho thai nhi, nhưng bạn nên ngừng thuốc và đi khám. Ngoài ra, cần xác định thai trong tử cung, vì thai ngoài tử cung cũng có thể xảy ra khi thuốc thất bại; xem thai ngoài tử cung.
Giảm nguy cơ thất bại
Đặt báo thức, uống cùng giờ, mang thuốc theo, biết quy tắc quên viên, báo bác sĩ mọi thuốc đang dùng và dùng thêm bao cao su khi có tình huống nguy cơ như nôn, tiêu chảy hoặc quên viên. Nếu bạn khó nhớ uống mỗi ngày, hãy hỏi bác sĩ về biện pháp ít phụ thuộc người dùng hơn như vòng hay que cấy.
Khi nào nên đi khám
Que thử dương tính, trễ kinh kèm đau bụng một bên, ra máu bất thường, hoặc quên nhiều viên mà đã quan hệ không bảo vệ (khi đó cân nhắc thuốc khẩn cấp). Bài này không thay thế tư vấn bác sĩ.
Hỏi: Nếu quên một viên thì sao?
Quy tắc phụ thuộc vào loại thuốc và số viên quên, nhưng với thuốc kết hợp, quên một viên thường chỉ cần uống ngay khi nhớ ra và tiếp tục như bình thường. Quên từ hai viên trở lên hoặc quên ở đầu hay cuối vỉ cần thận trọng hơn, có thể phải dùng thêm bao cao su vài ngày; hãy đọc tờ hướng dẫn hoặc hỏi dược sĩ, bác sĩ.
Hỏi: Đang uống thuốc có cần thử thai định kỳ không?
Không cần nếu bạn uống đúng và có dấu hiệu bình thường. Hãy thử thai nếu bạn bỏ lỡ viên rồi quan hệ không bảo vệ, nôn nhiều, hoặc có dấu hiệu gợi ý có thai.
Tóm lại
Uống đều và đúng giúp thuốc rất hiệu quả, nhưng quên viên, nôn hoặc tương tác thuốc có thể gây thất bại. Dùng thêm bao cao su khi có nguy cơ; xem nhóm bao cao su.
