Chu kỳ kinh nguyệt gồm hành kinh, giai đoạn nang noãn, rụng trứng và giai đoạn hoàng thể. Khả năng mang thai cao nhất trong khoảng 6 ngày kết thúc vào ngày rụng trứng và rất thấp ở phần lớn thời gian còn lại, nhưng thời điểm rụng trứng có thể thay đổi.
Giai đoạn 1: hành kinh
Ngày đầu có máu kinh được tính là ngày đầu chu kỳ. Niêm mạc tử cung bong ra, kéo dài khoảng 3 đến 7 ngày. Khả năng thụ thai trong lúc hành kinh thấp, nhưng không bằng không, nhất là ở người có chu kỳ ngắn (xem quan hệ ngày đèn đỏ có mang thai không).
Giai đoạn 2: nang noãn
Tuyến yên tiết FSH kích thích nang noãn phát triển, buồng trứng tăng sản xuất estrogen làm niêm mạc tử cung dày lên. Chất nhầy cổ tử cung dần trở nên trong và loãng. Giai đoạn này dài ngắn khác nhau giữa mỗi người và mỗi chu kỳ, và là lý do khiến thời điểm rụng trứng không cố định.
Giai đoạn 3: rụng trứng
Đỉnh LH kích thích nang noãn trưởng thành giải phóng trứng. Trứng sống khoảng 12 đến 24 giờ, nhưng vì tinh trùng có thể sống tới khoảng 5 ngày, cửa sổ dễ thụ thai kéo dài khoảng 6 ngày. Có người cảm thấy đau nhẹ một bên bụng dưới lúc rụng trứng. Chi tiết xem rụng trứng và thời gian dễ thụ thai.
Giai đoạn 4: hoàng thể
Sau rụng trứng, nang noãn trở thành hoàng thể tiết progesterone chuẩn bị cho tử cung đón phôi. Nếu không có thai, hoàng thể thoái hóa sau khoảng 12 đến 14 ngày, nồng độ hormone giảm và kinh bắt đầu. Triệu chứng tiền kinh nguyệt như căng ngực, thay đổi tâm trạng thường xuất hiện ở giai đoạn này; xem hội chứng tiền kinh nguyệt.
Vì sao “ngày an toàn” không tuyệt đối
Chu kỳ không giống nhau mọi tháng, nên rụng trứng có thể sớm hoặc muộn hơn dự đoán. Stress, bệnh, thay đổi giấc ngủ, du lịch, thuốc đều có thể làm rụng trứng dịch chuyển. Vì thế dựa vào lịch để tránh thai có tỷ lệ thất bại cao; xem tính ngày an toàn.
Chu kỳ bình thường là gì. Chu kỳ thường từ 21 đến 35 ngày ở người trưởng thành, nhưng nếu chu kỳ của bạn thường xuyên nằm ngoài khoảng này hoặc thay đổi nhiều, hãy hỏi bác sĩ. Xem chu kỳ kinh nguyệt bình thường.
Khi nào nên đi khám
Không có kinh trên 3 tháng (không do mang thai), chu kỳ rất không đều, kinh quá nhiều hoặc đau dữ dội, ra máu giữa chu kỳ. Bài này không thay thế tư vấn bác sĩ.
Hỏi: Giai đoạn nào dài nhất và hay thay đổi nhất?
Giai đoạn nang noãn (trước rụng trứng) thường là phần thay đổi nhiều nhất giữa các chu kỳ và giữa mỗi người; giai đoạn hoàng thể thường ổn định hơn, khoảng 12 đến 14 ngày. Đó là lý do chu kỳ dài hay ngắn chủ yếu do giai đoạn đầu.
Hỏi: Có thể rụng trứng hai lần một chu kỳ không?
Có thể rụng hai trứng trong cùng một ngày (khả năng song thai khác trứng), nhưng rụng trứng hai lần cách nhau nhiều ngày rất hiếm. Điều này không thay đổi nhiều khuyến cáo chung.
Tóm lại
Hiểu bốn giai đoạn giúp bạn biết khi nào dễ thụ thai và vì sao ngày an toàn không tuyệt đối. Nếu muốn tránh thai chắc chắn, hãy chọn biện pháp đều đặn như bao cao su; xem nhóm bao cao su.
