Rối loạn cương dương: nguyên nhân và hướng xử trí

Gặp khó khăn khi cương cứng khiến nhiều người đàn ông ngại nói ra, thậm chí ngại cả đi khám. Thực tế, các nguồn y khoa uy tín đều cho biết đây là vấn đề thường gặp và có thể điều trị. Bài viết tóm tắt những gì NHS (Anh), Mayo Clinic và MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ) nêu về rối loạn cương dương.

Rối loạn cương dương là gì?

Theo NHS, rối loạn cương dương là khi bạn không thể có cương cứng, hoặc không thể giữ cương đủ lâu để quan hệ. Tùy nguyên nhân, đôi khi bạn vẫn có thể cương vào những lúc khác, chẳng hạn khi thức dậy. Có người còn kèm theo giảm ham muốn.

Mayo Clinic định nghĩa tương tự: không thể có và giữ được cương cứng đủ chắc để quan hệ tình dục. Họ nhấn mạnh thỉnh thoảng gặp khó khăn là điều thường gặp; chỉ khi triệu chứng kéo dài, thường nặng dần theo thời gian thì mới đáng lo.

NHS cho biết tình trạng này rất phổ biến, đặc biệt ở nam giới trên 40 tuổi. Mayo Clinic ghi nhận có báo cáo cho thấy hơn một nửa nam giới từ 40 đến 70 tuổi gặp một dạng rối loạn cương nào đó. Bạn không đơn độc.

Vì sao có thể bị?

Cương cứng là một quá trình phức tạp, liên quan đến não, hormone, cảm xúc, dây thần kinh, cơ và mạch máu. Theo Mayo Clinic, trục trặc ở bất kỳ khâu nào cũng có thể gây rối loạn cương, và căng thẳng hay vấn đề sức khỏe tâm thần có thể gây ra hoặc làm nặng thêm.

Nguyên nhân thể chất

Mayo Clinic liệt kê các nguyên nhân thường gặp:

• Bệnh tim, xơ vữa mạch máu, mỡ máu cao, huyết áp cao.
• Đái tháo đường, béo phì, hội chứng chuyển hóa.
• Hút thuốc lá; lạm dụng rượu và ma túy.
• Một số bệnh thần kinh như Parkinson, đa xơ cứng.
• Một số thuốc kê đơn, các rối loạn giấc ngủ.
• Điều trị ung thư tuyến tiền liệt hoặc phì đại tuyến tiền liệt; phẫu thuật hay chấn thương vùng chậu, tủy sống.
• Nồng độ hormone testosterone thấp.

Nguyên nhân tâm lý

Trầm cảm, lo âu, căng thẳng và các vấn đề trong mối quan hệ có thể cản trở cảm giác tình dục. NHS lưu ý đôi khi chỉ vì stress, mệt mỏi hay uống quá nhiều rượu mà không cương được thì thường không đáng lo, và đây cũng có thể là tác dụng phụ của một số thuốc.

Mayo Clinic cũng chỉ ra rằng nhiều khi nguyên nhân vừa thể chất vừa tâm lý. Ví dụ một vấn đề thể chất nhỏ làm phản ứng chậm đi có thể gây lo lắng, và nỗi lo đó làm rối loạn cương nặng thêm.

Tuổi tác có phải là nguyên nhân?

Theo Mayo Clinic, khi lớn tuổi, cương cứng có thể lên chậm hơn và không còn chắc như trước, bạn có thể cần kích thích trực tiếp hơn. Nhưng rối loạn cương dương không phải là một phần điển hình của quá trình lão hóa. MedlinePlus cũng nói tương tự: tình trạng này phổ biến hơn khi lớn tuổi nhưng không phải phần tự nhiên của tuổi già.

Một tín hiệu sức khỏe, không chỉ là chuyện chăn gối

Mayo Clinic nêu rằng khó cương có thể là dấu hiệu của một bệnh cần điều trị và là yếu tố nguy cơ của bệnh tim. MedlinePlus giải thích thêm: nó có thể báo hiệu mạch máu bị tắc hoặc tổn thương thần kinh do đái tháo đường, và nếu không đi khám thì những vấn đề này sẽ không được điều trị. Vì vậy, nói chuyện với bác sĩ không chỉ để cải thiện đời sống tình dục mà còn để kiểm tra sức khỏe tổng quát.

Điều trị như thế nào?

NHS cho biết điều trị thường giúp cải thiện tình trạng. Các hướng chính gồm:

• Thuốc ức chế PDE-5 (như sildenafil, tadalafil, vardenafil, avanafil) làm tăng lưu lượng máu đến dương vật. Theo NHS, sildenafil có thể kê đơn hoặc mua ở hiệu thuốc (tại Anh), các thuốc còn lại cần đơn bác sĩ.
• Máy hút chân không tạo cương bằng cách kéo máu vào dương vật; NHS ghi nhận dụng cụ này có tác dụng với đa số nam giới và dùng được khi thuốc không phù hợp hoặc không hiệu quả.
• Điều trị nguyên nhân nền: đổi thuốc đang dùng nếu thuốc đó gây ra vấn đề; điều trị huyết áp cao, mỡ máu cao, rối loạn hormone.
• Tư vấn tâm lý hoặc trị liệu tình dục khi nguyên nhân liên quan đến cảm xúc hoặc sức khỏe tâm thần.

Mayo Clinic mô tả thêm: thuốc uống không tự động tạo cương cứng mà cần có kích thích tình dục để phát huy tác dụng. Ngoài ra còn có thuốc tiêm, viên đặt vào niệu đạo, và cấy ghép dương vật bằng phẫu thuật trong một số trường hợp. Lựa chọn tùy nguyên nhân, mức độ và các bệnh nền, nên cần bác sĩ tư vấn.

Thay đổi lối sống có thể giúp

NHS khuyên: giảm cân nếu thừa cân, bỏ thuốc lá, ăn uống lành mạnh, tập thể dục hằng ngày, giảm căng thẳng và lo âu. NHS cũng khuyên không uống quá 14 đơn vị cồn mỗi tuần, và tạm ngừng đạp xe nếu bạn đạp xe hơn 3 giờ mỗi tuần. Mayo Clinic bổ sung: kiểm soát tốt các bệnh mạn tính, khám sức khỏe định kỳ, tránh ma túy và tìm sự hỗ trợ khi lo âu hoặc trầm cảm.

Chia sẻ với bạn đời

Mayo Clinic gợi ý hãy trò chuyện cởi mở và trung thực với bạn tình, nhớ rằng đây là vấn đề rất phổ biến và rất có thể điều trị. Rối loạn cương dương kéo dài có thể gây căng thẳng, ảnh hưởng sự tự tin và gây thêm vấn đề trong mối quan hệ; việc cùng gặp chuyên gia tâm lý hoặc trị liệu tình dục có thể giúp ích.

Bài viết chỉ mang tính thông tin giáo dục, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hay điều trị của bác sĩ. Nếu bạn có triệu chứng bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.