Bao quy đầu là lớp da mỏng che đầu dương vật. Khi lớp da này quá chật, khó kéo xuống, người ta gọi là hẹp bao quy đầu (phimosis). Theo NHS, đây là điều bình thường ở trẻ nhỏ, nhưng người lớn cũng có thể gặp và đôi khi cần điều trị.
Hẹp bao quy đầu trông như thế nào?
NHS mô tả: nếu bị hẹp bao quy đầu, bạn sẽ khó kéo bao quy đầu xuống khỏi đầu dương vật. Hẹp bao quy đầu thường không thành vấn đề, trừ khi có các triệu chứng như:
- Sưng, đau tức.
- Đau khi đi tiểu hoặc tia tiểu yếu; tiểu ra máu.
- Nhiễm trùng đường tiểu thường xuyên.
- Chảy máu hoặc dịch đặc dưới bao quy đầu, mùi khó chịu.
- Cương đau, gây khó khăn khi quan hệ.
Sưng, đau, chảy máu hoặc chảy dịch dưới bao quy đầu cũng có thể là dấu hiệu của viêm quy đầu (balanitis).
Với trẻ nhỏ: đừng ép kéo
NHS nhấn mạnh bao quy đầu chật là bình thường ở trẻ sơ sinh và bé trai. Đa số bé trai chưa thể kéo bao quy đầu xuống trước 5 tuổi, đôi khi phải đến 10 tuổi hoặc hơn. Đầu dương vật của bé có thể phồng lên khi đi tiểu. Không được kéo bao quy đầu của trẻ nếu nó vẫn dính vào đầu dương vật vì có thể gây đau và tổn thương, dẫn đến vấn đề về sau. Thông thường bao quy đầu sẽ lỏng dần theo tuổi nên không cần điều trị.
Chăm sóc tại nhà khi chỉ hơi chật
Nếu không đau, không chảy máu, NHS gợi ý:
- Rửa dương vật thường xuyên bằng nước ấm hoặc nước ấm với xà phòng không mùi.
- Người lớn có thể nhẹ nhàng kéo bao quy đầu xuống hết mức có thể để làm sạch bên dưới, sau đó luôn kéo lại che đầu dương vật.
- Không dùng xà phòng thơm, phấn rôm hay chất khử mùi trên dương vật vì có thể gây kích ứng.
Điều trị
Theo NHS, nếu bao quy đầu gây vấn đề, các hướng điều trị gồm:
- Thuốc bôi corticoid (steroid dạng kem hoặc gel) giúp làm mềm bao quy đầu.
- Kháng sinh nếu bao quy đầu hoặc đầu dương vật bị nhiễm trùng.
- Phẫu thuật: cắt bao quy đầu, hoặc thủ thuật rạch nhỏ ở đầu bao quy đầu để dễ kéo hơn (thường chỉ phù hợp với trẻ em).
Biến chứng cấp cứu: nghẹt bao quy đầu
NHS cảnh báo nếu bao quy đầu rất chật, đôi khi bị kẹt khi kéo xuống và không trở về vị trí che đầu dương vật được. Đầu dương vật sẽ sưng và đau nhiều. Đây gọi là nghẹt bao quy đầu (paraphimosis) và là cấp cứu y khoa cần xử trí ngay để tránh biến chứng nặng như giảm tuần hoàn máu đến dương vật. Bác sĩ có thể đưa bao quy đầu về vị trí cũ; đôi khi cần cắt bao quy đầu. Đừng tự lái xe đến bệnh viện, hãy nhờ người chở hoặc gọi cấp cứu.
Khi nào nên đi khám
- Bao quy đầu chật kèm sưng, đau, chảy máu, dịch đặc hoặc có mùi.
- Đau hoặc khó khăn khi đi tiểu; nhiễm trùng tiểu tái đi tái lại.
- Cương đau, khó quan hệ.
- Bao quy đầu kéo xuống rồi kẹt, không kéo lại được: cấp cứu ngay.
Bài viết chỉ mang tính thông tin giáo dục, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hay điều trị của bác sĩ. Nếu bạn có triệu chứng bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.
